روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

با وجود رشد 379درصدی بارش ها در استان، وضعیت آبی اصفهان همچنان بحرانی است؛

خشکسالی و دروغ !

کد خبر : 10200
۱۳۹۸/۰۱/۱۷ - ۱۶:۴۰
بارش های اخیر در کشور این پرسش را مطرح کرد که آیا ایران دوره خشکسالی را پشت سر گذاشته و مشکلات ناشی از سال‌های کم بارشی برطرف خواهد شد؟ این سوال البته با موضع گیری های تند و تیزی از سوی کارشناسان مربوطه همراه بود از جمله پروفسور کردوانی که به بیان مواضع بی پرده در مورد جغرافیا و محیط زیست ایران مشهور است در مصاحبه ای اعلام کرد به هیچ عنوان این بارش ها، مشکلات خشکسالی ایران را برطرف نخواهد کرد و به عبارتی دیگر اصلا این خشکسالی تمام نشده است.
برخی دیگر از کارشناسان اما در مواضعی متعادل تر مدعی شده اند که اثرات بلند مدت خشکسالی ها با بارش های اخیر رفع نمی شود؛ اما خطر کم آبی از کشور عبور کرده است. مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان‌داری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری در مصاحبه ای اعلام کرده که هنوز تر سالی نداریم؛ اما مشکلات در حوزه آبخیزداری کمتر خواهد بود. حسین‌پور با تاکید بر اینکه کشور ما نیاز به پایداری آب در چرخه طبیعت دارد، گفت: بهره‌برداری درست از منابع آب با اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری همراه است و باید بتوانیم برای بهره‌برداری درست از بارش‌ها آن‌ها را به درون زمین هدایت و ذخیره کنیم. وی با بیان اینکه باید فعالیت‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری برای کنترل سیلاب در بالادست حوضه‌های آبخیز گسترش پیدا کنند، تصریح کرد: کمبود آب در کشور با یک سال ترسالی جبران نمی‌شود. برخی ادعا می‌کنند که دوره ترسالی کشور شروع شده ولی هیچ دلیل علمی و منطقی مبنی بر این موضوع وجود ندارد. با وجود  این ادعاها اما در آماری که به تازگی از سوی دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران منتشر شده است می توان آمار بالای بارش‌ها و رشد چند برابری نزولات آسمانی را مشاهده کرد که به رغم رشد چشمگیر بارش ها در نهایت هنوز حوزه های آبریز استان تشنه هستند . بر اساس آمار رسمی دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران، بارش‌های ایران در 194 روز ابتدایی سال آبی جاری بالغ بر 3/280میلی‌متر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشدی 180 درصدی و نسبت به آمار متوسط مدت مشابه در درازمدت (میانگین آمار 50 ساله) رشدی 44 درصدی داشته است.در این مدت، بسیاری از استان‌های کشور بارش‌هایی بیش از متوسط کشوری(3/280میلیمتر) داشته‌اند و بسیاری از استان‌ها نیز شاهد بارش‌هایی کمتر از این رقم بودند. بررسی آمار بارش‌ها به تفکیک استان‌ها نشان می دهد که پربارش‌ترین استان ایران از ابتدای سال آبی جاری تاکنون استان لرستان و کم‌بارش‌ترین استان ایران از ابتدای سال آبی جاری تاکنون استان سیستان و بلوچستان است. اصفهان  نیز اگر چه به نسبت سایر استان ها از میزان بارش‌های کمتری برخوردار بوده؛ اما در مقایسه با بارش های سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است. بر اساس آمار منتشر شده در سال آبی جاری1/170میلیمتر در اصفهان باران باریده  که نسبت به مدت مشابه با میزان 2/34 درصدی رشد قابل ملاحظه ای داشته است. بر اساس این اطلاعات متوسط دراز مدت بارش ها در استان اصفهان نیز 8/119بوده است که نشان از رشد 379 درصدی بارش ها در استان اصفهان داشته است. نکته جالب توجه این است که اگر چه میزان بارش ها در استان به نسبت سایر مناطق مانند لرستان و ایلام و چهارمحال و بختیاری به نسبت کمتر است؛ اما درصد اختلاف بارش ها در سال آبی امسال به نسبت سال گذشته در اصفهان پس از  استان مرکزی در جایگاه دوم قرار دارد. این موضوع نشان می دهد که اصفهان تا چه حد در سال‌های اخیر از کم بارشی لطمه دیده و میزان نزولات آسمانی در این استان بسیار پایین تر از متوسط کشوری بوده است. همچنین مقایسه آماری میان حوزه های آبریز اصفهان و سایر نقاط کشور اما نشان می دهد که همچنان اصفهان در این مناطق درگیر خشکسالی است در حالی که کارون با 9/905و دریاچه نمک با 5/399و طشک و بختگان با 7/446میلیمتر بارندگی در حوزه آب ریز فلات مرکزی ایران روبه رو بوده اند؛ اما گاوخونی تنها 288 میلیمتر بارندگی داشته است. این مسئله نشان می دهد که همچنان بخش های حیاتی استان درگیر با خشکسالی است. بر اساس اعلام کارشناسان، تالاب گاوخونی حدود 300 میلیون مترمکعب آب نیاز دارد؛ یعنی زمانی که ارتفاع آب در این اکوسیستم طبیعی تقریبی یک متر باشد به کارکرد واقعی اش می رسد؛ اما تاکنون کمتر از 10 میلیون متر مکعب آب به عرصه های تالاب بین المللی گاوخونی رسیده است.
 همچنین بر اساس اعلام سازمان آب منطقه ای تنها یک چهارم سد زاینده رود تا کنون آبگیری شده و برای تکمیل ظرفیت آب سد زاینده رود نیاز به آب بیشتری است. این آمار و ارقام نشان می دهد که اگرچه چنین میزان بارشی در 60 سال گذشته به طور تقریبی کم سابقه بوده؛ اما نمی توان گفت سیراب شده ایم به خصوص آنکه همچنان بحران مدیریت آب در میان استان های اصفهان و چهارمحال و بختیاری و یزد وجود دارد و با توجه به قرار گرفتن استان یزد در میان استان های کم بارش در سال آبی جاری نیاز به آب زاینده رود برای این استان همچنان چالش های اساسی را برای تابستان امسال رقم خواهد زد.
نویسنده : پریسا سعادت