روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

اصفهان قطب گردشگری است اما با وجود بحران آب، رویکردهاعوض نمی شود

سرمایه‌گذاری روی آب!

کد خبر : 2645
۱۳۹۵/۱۰/۲۶ - ۱۴:۵۸
رییس پژوهشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه بحران آب یکی از مسائل مهم کشور است که برخی فکر می‌کنند با انتقال آن از یک حوضه به حوضه دیگر می‌توان با این بحران مقابله کرد، گفت: بهره‌برداری نادرست از منابع آب استان اصفهان و عدم توجه به مسایل آمایش سرزمین، سبب ایجاد محدودیت این منبع شده است.
حسین مختاری با اشاره به اینکه آموزش و پژوهش دو هدف اصلی دانشگاه‌ها است، اظهار کرد: اهداف پژوهش رفع نیاز صنعت،دولت و جامعه و همچنین اختراعات بنیادی در جهت تحقیق و توسعه است، بنابراین رسالت دانشگاه نیز ریشه‌یابی معضلات و ارائه راهکار مناسب است که باید به عنوان یک نهاد آموزشی - پژوهشی، پژوهشگر تربیت کند.
وی ادامه داد: مدل هرمی سه ضلعی ارتباط دانشگاه و جامعه باید به این شکل باشد که یک رأس دانشگاه و دو رأس دیگر صنعت – جامعه، و دولت باشد، دولت و جامعه – صنعت مشکلات را به دانشگاه ارایه کنند و دانشگاهها برای رفع آنها راه حل‌های علمی ارایه دهند.
استاديار جغرافياي سياسي دانشگاه اصفهان با بیان اینکه پژوهشکده‌ها  برای کمک به پیشبرد هدف پژوهشی دانشگاه‌ها ایجاد می‌شود، افزود: امروز تمام امور به شکل تخصصی انجام می‌شود. به عنوان نمونه پژوهشکده محیط زیست به ارایه راهکار جهت رفع مشکلات زیست محیطی جامعه می‌پردازد، بنابراین پژوهشکده‌ها باید از ظرفیتها و راهکارهای اساتید در جهت حل مشکلات استفاده کنند. همچنین استفاده هدفمند از پایان نامه‌ها و رساله‌ها برای تحلیل و ارائه راهکارها برای رفع مشکلات دولت، جامعه و صنعت باید از طریق پژوهشکده‌ها انجام شود. مختاری با اشاره به اینکه پژوهشکده‌ها باید به گفتگو و تعامل با نهادهای مختلف مرتبط با حوزه مطالعاتی خود بپردازند، خاطر نشان کرد: پژوهشکده‌ها باید با بخش صنعت و نهادها برای رفع مشکلات ارتباط داشته باشند. به عنوان نمونه پژوهشکده جغرافیا با استفاده از توانمندی خود می‌تواند در زمینه طرح‌های آمایش سرزمین با سازمان برنامه‌ریزی استان اصفهان مشارکت کند.
وی ادامه داد: علم باید از طریق تجاری سازی وارد ارکان جامعه شود. بنابراین نبود تجاری‌سازی به معنای محصور ماندن علم در کتابخانه‌ها و قفسه‌ها است که با نبود علم فرق زیادی ندارد. پژوهشکده‌ها باید اندیشه را با عمل همراه کنند.
رییس پژوهشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه دانشگاه‌ها امروز در متن کارها قرار ندارند، تصریح کرد: وجود مشکلات مضاعف در یک جامعه، یا نشانه عدم کارایی دانشگاه است و یا عدم ارتباط آن با جامعه. به عنوان نمونه دانشگاه اصفهان باید در ارتباط با طرح‌های توسعه واحدهای صنعتی و تبعات آنها و بحران آب زاینده‌رود به مسئولان واحدهای اداری و صنعتی استان اصفهان هشدار دهد. مختاری با بیان اینکه امروز بیشتر مشکلات با مسائل محیطی و جغرافیایی ارتباط دارد، اظهار کرد: تجمع صنایع در یک منطقه، آلودگی هوا، بی عدالتی جغرافیایی و... با مطالعات علم جغرافیا ارتباط دارد. همچنین امکانات نیز به شکل عادلانه در کشور پراکنده نیست که حاصل آن بی عدالتی جغرافیایی است. به عنوان نمونه مسئله گرد و غبار با سدسازی و خشکی تالاب‌ها مرتبط است زیرا با سد سازی، تالاب‌ها خشک و در نتیجه گردو غبارآنها وارد کشور می‌شود.
وی با اشاره به اینکه آمایش سرزمین به معنی استفاده از پتانسیل‌های واقعی همه فضای جغرافیایی کشور است، تصریح کرد: آمایش سرزمین یک نگاه عدالت محور به پتانسیل‌های کشور است. به عنوان نمونه شهر اصفهان که دارای آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی است، باید بیشتر بر گردشگری تمرکز کند، اما هنوز رویکردها به گونه‌‌ای است که با وجود بحران آب در این منطقه، بر روی صنایع سنگین و آب بر سرمایه گذاری می‌شود.
مختاری با بیان اینکه مهاجرت از دیگر بحث‌های مهمی است که بخشی از آن مرتبط با علم جغرافیاست، اظهارکرد: محدودیت ظرفیت‌های طبیعت سبب دخالت مثبت انسان در جهت سرمایه‌گذاری برای افزایش این ظرفیت‌ها و جمعیت پذیری می‌شود که می‌تواند به ماندگاری مردم در سکونتگاه‌های خود منجر شود ولی در غیر اینصورت و بخصوص اگر این مداخلات عدالت محورانه نباشد موجب مهاجرت و تشدید عدم تعادل در کشور می‌شود.
وی با بیان اینکه بحران آب یکی از مسائل مهم کشور است که برخی فکر می کنند با انتقال آن از یک حوضه به حوضه دیگر می‌توان با آن مقابله کرد، ولی در اثر انتقال نادرست این منبع بحران گسترده‌تر می‌شود، تصریح کرد: آلودگی آب وخاک، انتقال نادرست آب و... از مباحث مهم علم جغرافیا است و با توجه به این علم می‌توان بخشی اعظمی از این بحرانها را با توجه به مقوله آمایش سرزمین و  عدالت جغرافیایی به طور پایدار حل کرد.
رئيس پژوهشکده علوم جغرافيايي و برنامه‌ريزي دانشگاه اصفهان با بیان اینکه این پژوهشکده چهار گروه پژوهشی دارد، خاطرنشان کرد: برای فعال‌تر شدن پژوهشکده‌ها باید نیروهای متخصص تمام وقت وجود داشته باشد تا نه تنها پژوهشهای محوله را پیگیری و انجام دهند، بلکه خودشان اقدام به شناسایی معضلات مرتبط و پیشنهاد مطالعه آنها را به دستگاههای مرتبط ارایه دهند، ولی متاسفانه غلبه نگاه مهندسی به همه مسایل کشور از یک طرف و پول سرشار نفت در سالهای گذشته از طرف دیگر یک نوع عدم نیاز به مراکز پژوهشی تخصصی را در پی داشته است و عمدتاً کارها بدون مطالعه و با آزمایش و خطایی که هزینه‌های آن با پول نفت جبران می‌شده پیش رفته است. ولی در شرایط کنونی و در راستای اقتصاد مقاومتی و سیاستهای کلان نظام لازم است دوباره به بخش پژوهش کشور توجه جدی بشود.