روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری

برخی از سدهای چهارمحال و بختیاری غیر ضروری است

کد خبر : 3232
۱۳۹۵/۱۲/۱۳ - ۱۵:۰۰
فارس: امروزه جهان بخصوص کشور ایران با مشکل کم‌آبی، تغییر فصل‌ها و تبدیل بارش برف به باران و همچنین فرسایش خاک روبه‌رو است و با بارش‌ باران‌های رگباری شاهد جاری شدن سیل و ورود خسارت‌های جبران‌ناپذیری به عرصه منابع طبیعی هستیم و برای جلوگیری از این زیان‌ها باید به فکر چاره افتاد و با مدیریت صحیح منابع همانند آب و خاک از بروز اینگونه حوادث جلوگیری کرد و به قول پیشینیان ما از هرکجا ضرر را بگیریم نفع خواهد بود.
یکی از دلایل تغییر اقلیم در سطح کشور وجود سدهای بزرگ و نیروگاهی است که تنها برای تولید انرژی الکتریسیته از آنها استفاده می‌شود.
استان چهارمحال و بختیاری یکی از استان‌های مرکزی ایران است که منابع طبیعی و محیط زیست منحصر به‌فرد آن، این استان را متمایز از سایر استان‌ها کرده است اما متأسفانه به دلیل تغییر اقلیم و کاهش بارندگی‌ها و تغییر نوع بارش چهارمحال و بختیاری را به استانی خشک تبدیل کرده است که بسیاری از مناطق آن در انتظار بارش باران و تأمین آب مورد نیاز خود هستند. در این گزارش به سدسازی و مدیریت آبخیزداری کشور گریزی خواهیم زد و امیدواریم برنامه‌های تدوین شده بتواند مشکلات موجود ناشی از تغییر فصل‌ها را کاهش دهد.
ساخت سازه‌های خاکی در بالادست حوزه آبخیز مهم‌ترین رویکرد در جهت حفظ حوزه
 محمد عقیقی در گفت‌وگو با فارس با اشاره به تغییر اقلیم در جهان بخصوص کشور ایران اظهار کرد: مبحث سدسازی‌های بزرگ و نیروگاهی یک چالش بین سازمان جنگل‌ها و وزارت نیرو است و ما در مقابل ساخت این سدسازی‌های بزرگ به مدیریت آبخیزداری و ساخت سازه‌ها و بندهای خاکی کوچک در بالادست حوزه پرداخته‌ایم.
وی افزود: ما به طور کلی نمی‌توانیم سدسازی را رد کنیم، بلکه مطالعات و برنامه آمایش سرزمین باید ضرورت سدسازی و نیاز را معین کند و این مطالعات در چند سال اخیر  نشان می‌دهد کشور ما دیگر نیازی به سدسازی‌های بزرگ ندارد چرا که دیگر آن پتانسیل‌ها و شرایط ساخت سد وجود ندارد.
 افزایش و تغییر فصل‌ها مهم‌ترین معضل سدسازی بزرگ
مدیرکل دفتر آبخیزداری و حفاظت خاک سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور افزود: امروز دیگر حوزه آبخیزی که بتواند یک سد مخزنی ده میلیون مترمکعبی را پر کند وجود ندارد و شاهد تغییر فصل‌ها و خروج بارش‌ها از زمان خودهستیم.
عقیقی خاطرنشان کرد: در حوزه آبخیزداری معتقد به کارها و طرح‌های کوچک، همچون سدهای خاکی هستیم که علاوه بر حفظ خاک بتواند آب موجود و حاصل از بارش‌ها را به درون زمین نفوذ دهد و آب‌های موجود را از تبخیر حفاظت کند.
وی گفت: هیچ کسی نمی‌تواند با سدسازی مخالفت علنی کند و بگوید سدسازی ممنوع است چرا که پتانسیل‌هایی برای اجرای این پروژه‌ها تعریف شده است که در حال حاضر و در شرایط کنونی آب و هوایی کشور ما، دیگر ظرفیت ساختن سد وجود ندارد.
برخی از سدهای چهارمحال و بختیاری تأثیر مثبتی نداشته‌اند
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی، مراتع و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری در گفت‌وگو با فارس گفت: برخی از سدهای بزرگ موجود در کشور و استان بنا بر ضرورت ساخته شده است که علاوه بر تجمیع آب توانسته باعث رونق کشاورزی و باغداری حوزه‌های پایین دست خود شود اما در سالیان اخیر برخی از سدها هیچ تاثیر مفیدی نداشته‌اند و تنها برای بهره‌گیری انرژی از آنها استفاده می‌شود و در گاهی از مواقع نیز دلیل اصلی تخریب منابع طبیعی و از بین بردن آب و خاک هستند.
جاری شدن سیل یکی از معضلالت سدهای بزرگ
بهرامی افزود: سدهای دز، سفیدرود، زاینده‌رود و... پروژه‌هایی بودند که از سال‌های قبل کار شده است و برای حوزه آبخیز خود نیز بسیار موثر عمل کرده‌اند و باعث رونق حوزه مورد نظر شده‌اند اما سدهایی همچون کارون 3 و 4 و سدهای برنامه‌ریزی شده برای آینده هیچ تأثیر مفیدی نخواهند داشت و تنها برای استخراج انرژی الکتریکی استفاده می‌شوند که تبخیر فراوان از سطح آب، تغییر‌اقلیم، وقوع سیل و تأثیر منفی بر حوزه‌های آبخیز پایین دست از مهم‌ترین معضلات آنها به شمار می‌آید. وی با اشاره به اینکه اگر برای حوزه‌های آبخیز و رودخانه‌ها حریم مشخص کنیم و اطراف آن‌ها را ببندیم باعث جاری شدن سیل و فرسایش خاک می‌شود گفت: ما به پروژه‌های آبخیزداری معتقد هستیم چرا که با ساخت بندهای خاکی در بالا دست حوزه آبخیز نه تنها حدودی برای آن مشخص نکرده‌ایم بلکه در فصل‌های بارش به ذخیره آب به درون زمین و جلوگیری از وقوع سیلاب کمک کرده‌ایم  و به این روش دیگر معضلات و مضرات سدهای بزرگ را نخواهیم داشت. هم اکنون در چهارمحال و بختیاری در جهت کمک به نفوذ آب به درون زمین و جلوگیری از شست‌وشوی خاک و فرسایش آن 73 سد‌خاکی کوچک در بالادست حوزه‌های آبخیز ساخته شده‌است و جنگل‌کاری اقتصادی و احیای مراتع و حوزه‌های آبخیز از دیگر برنامه‌های در دست اجرا منابع‌طبیعی برای حفظ آب و خاک است.