روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

تنقلات عید، بیشتر برای چه مزاج هایی ضرر دارد؟

کد خبر : 3234
۱۳۹۵/۱۲/۱۳ - ۱۵:۱۷
هر ساله روزهای پایانی سال درباره مضرات تنقلات نوروزی توصیه‌های زیادی می‌شود. برخی از خانواده‌ها به این توصیه‌ها توجه کرده و مصرف زیاد تنقلات را محدود می‌کنند. تعدادی هم با این تصور که تنقلات خوشمزه را باید خورد، بی‌خیال این آموزه‌ها می‌شوند؛‌ اما سوال اصلی این است که از دیدگاه طب سنتی و علم تغذیه،‌ تنقلات نوروزی برای چه مزاج‌هایی مضرات بیشتری دارد؟
دکتر نازلی نمازی،‌ متخصص تغذیه و پژوهشگر طب سنتی می‌گوید: بیشتر مغزهای آجیلی همچون پسته، گردو، بادام زمینی و بادام هندی دارای مزاج گرم و خشک هستند و فقط تخمه کدو و هندوانه مزاج سرد دارند. شیرینی‌ها نیز بسته به مواد تشکیل‌دهنده و چاشنی‌هایی که در آنها استفاده می‌شود،‌ مزاج‌های متفاوتی دارند.
شیرینی گردویی و حلواهای تهیه شده از مغزها و شیرینی‌‌های زنجبیلی، مزاج گرم‌تری نسبت به سایر شیرینی‌‌ها دارند و لازم است بدانید نوع چاشنی‌های مورد استفاده در آنها (دارچین، کاکائو و زنجبیل) درجات مختلف گرمی را ایجاد می‌کند. مصرف تنقلات با مزاج گرم در زمستان مناسب است؛ اما با شروع فصل بهار و گرم‌تر شدن هوا مصرف این خوراکی‌ها توصیه نمی‌شود و استمرار مصرف آنها برای افرادی که دارای مزاج گرم و بخصوص خشک هستند، بیشترین مشکلات را ایجاد می‌کند که جوش‌های پوستی، خارش و خشکی پوست، سردرد کششی، تحریک‌پذیری و یبوست از این جمله‌اند.
 تنقلات را جایگزین نکنید
آیا می‌توان در ایام نوروز از حجم وعده‌های غذایی کاست و بر میزان مصرف تنقلات نوروزی افزود؟ این متخصص پاسخ می‌دهد: تنقلات نوروزی کالری بالایی دارند؛ برای مثال، هر صد گرم آجیل، حدود600تا700کیلوکالری انرژی دارد و با وجودی که ارزش غذایی بالایی دارد، به هیچ عنوان جایگزین مناسب وعده‌های غذایی نیست. شیرینی‌ها هم از نظر مواد مغذی فقیرند و به هر حال، مهم‌ترین اصل در مصرف تنقلات نوروزی، اعتدال، پرهیز از پرخوری و درهم‌خوری است.
 تلخ یا شیرین؛ کاکائو کالری دارد
شیرینی خشک نسبت به شیرینی‌تر و شیرینی مربایی و شربتی ازجمله باقلوا، کالری کمتری دارد. درخصوص شکلات تلخ،‌ دکتر نمازی می‌افزاید: بسیاری از مردم فکر می‌کنند شکلات تلخ به دلیل اینکه شیرینی کمتری دارد، سبب افزایش وزن نمی‌شود؛ در صورتی که این شکلات مانند سایر شکلات‌های کاکائویی دارای چربی اشباع است و از نظر کالری، تفاوت چندانی بین شکلات کاکائویی شیرین و تلخ وجود ندارد.
 این متخصص،‌ ضمن اشاره به اینکه شیرینی و شکلات‌هایی که با قند مصنوعی تهیه می‌شوند، به شیرینی‌های رژیمی یا بدون قند معروف هستند، می‌گوید: این قبیل شیرینی‌ها بهتر از شیرینی‌‌های تهیه‌شده با قند و شکرند؛ اما باید بدانید که برخی از این قندها ازجمله قند تهیه شده از گیاه استویا و سوکرالوز، باوجود اینکه روی بسته‌بندی محصول،‌ عنوان بدون قند نوشته می‌شود، تقریبا نصف قند و شکر قدرت کالری‌زایی دارند و مشکل دیگر این قندها، افزایش اشتها و تحریک افراد به پرخوری است.
 سوهان و گز؛ بمب کالری!
این متخصص در پاسخ این سوال که آیا می‌توان سوهان و گز را در گروه شیرینی‌های کم‌ضرر قرار داد،‌ می‌گوید: برای تهیه سوهان از جوانه گندم استفاده می‌شود، اما در تهیه این محصول کره یا روغن جامد زیاد (که حاوی اسیدهای چرب ترانس است) و همین طور شکر به کار می‌رود که هر دو برای سلامتی مضر است. گز نیز کالری بالا و ارزش غذایی کمی دارد. هر صد گرم سوهان، حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلوکالری و هر صد گرم گز،‌ حدود ۴۰۰تا۴۵۰ کیلوکالری انرژی دارد.
    مقایسه مزاجی چند نوع آجیل
برخی از کارشناسان بر این عقیده‌اند که آجیل سویا، همچنین ترکیبی از گندمک و برنجک و عدسک یا دانه‌های کنجد و کتان بهتر از آجیل مغزهاست. دکتر نمازی می‌گوید: هر کدام از موارد گفته شده ویژگی‌های تغذیه‌ای مختص خود را دارد و اگر در مصرفش زیاده‌روی نشود،‌ مناسب است. از نظر طب سنتی،‌ برنج و عدس مزاج سرد دارند که در نتیجه بو دادن، رطوبت خود را از دست می‌دهند و دانه کنجد و بذر کتان دارای مزاج گرمند و گرم مزاجان و سرد مزاجان باید آجیل سازگار با مزاج خود مصرف کنند.
  راه فوری علاج چیست؟
دکتر نمازی در جواب این سوال که باتوجه به طبع گرم خوراکی‌های نوروز و ازدیاد مواد زائد در بدن، برای پاکسازی و سم‌زدایی بدن پس از خوردن تنقلات، مصرف چه خوردنی‌ها، نوشیدنی‌ها و میوه‌هایی پیشنهاد می‌شود، می‌گوید: استفاده از ماءالشعیر طبی بسیار مفید است. جو را ۲۴ ساعت خیسانده و با 15تا20برابر آن آب،‌ روی حرارت قرار دهید. به محض شکفته شدن جو، آن را از روی حرارت بردارید و بلافاصله آب روی آن را صاف کنید. کاهو با شربت سکنجبین و مرکبات، باتوجه به اینکه دارای مزاج سرد و ترند،‌ گزینه مناسبی برای رفع فوری گرمی ناشی از مصرف تنقلات نوروزی هستند. برای پاکسازی بدن نیز افزایش دریافت مایعات، استفاده از غذاهای آبکی مانند انواع سوپ و آش بخصوص انواعی که با سبزیجات تازه محلی هر منطقه و آلو تهیه شده باشد و مصرف برگه‌ها، لواشک ترش و کم‌نمک خانگی و انجیر برای لینت مزاج و خروج سموم مفید است.