روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

رییس اداره پیش‌بینی اداره کل هواشناسی استان اصفهان:

منشأ ریزگردها، نواحی شرقی اصفهان است

کد خبر : 3910
۱۳۹۶/۰۳/۲۵ - ۱۴:۵۸
با پیشرفت روزافزون علم و صنعت عوامل مختلف زیست محیطی از جمله، پدیده ریزگردها بیش از پیش جنبه‌های مهم زندگی بشر و محیط‌زیست را تحت تاثیر قرار داده است؛
بخصوص نقشی که امروزه ریزگردها در سلامتی ما ایفا می‌کنند. در این راستا  و به منظور بررسی این پدیده در اصفهان، گفت وگویی داشتیم با حسن خدابخش، رییس اداره پیش‌بینی اداره کل هواشناسی استان اصفهان که خواندن آن خالی از لطف نیست.
  تعریف شما از ریز گردها چیست؟
در خصوص تعریف ریز گردها باید بگویم که جو زمین آمیزه‌ای از گازها، مایعات و جامدات ریز است. به جامدات ریز و مایعات موجود در جو زمین که به‌طور پایداری در مجموعه گازی جو به حالت معلق درآمده‌اند ریز گرد گفته می‌شود. منبع این ریز گردها هم از منابع طبیعی و هم منابع انسانی است.
 ریز گردها از چه زمانی به‌صورت مشکل نمایان شد؟
از زمان تشدید فعالیت‌های صنعتی، بررسی‌های علمی در مورد اثرات ریزگردها بر مسائل اقلیمی و سلامت انسان شروع شد.نقش این پدیده در مناطق شهری بیش از مناطق برون‌شهری است. ریزگردها نقش اصلی در شاخص کیفیت هوا و تولید قطرات ابر، قطره‌های باران ایفا می‌کنند و با افزایش میزان آن‌ها باعث کاهش ضریب بارشی و در نتیجه عدم بارش در مناطق شهری و به‌ویژه مناطق جنب حاره و دور از دریا مثل اصفهان می شود.
  وضعیت ریزگردها در اصفهان چگونه است؟
اگرچه در اصفهان میزان ریزگردها به اندازه مناطق غربی و جنوب غربی کشور نیست، اما به دلیل تاثیر از منابع داخلی و خارجی، شاهد وضعیت مناسبی نیستیم و  کم و بیش در بیشتر مواقع سال شاهد حضور ریزگردها در مناطق مرکزی و صنعتی استان هستیم. منشا بیشتر ریزگردهای اصفهان از اوایل بهار، گردوخاک است؛ اما در فصول سرد سال آلودگی هوا بیشتر ناشی از منابع صنعتی، احتراق ناقص وسایل نقلیه، نیروگاه‌ها وکارخانه‌های صنعتی می‌باشد.
مقایسه بررسی ریزگردها در ابتدای سال جاری تاکنون نسبت به سال گذشته را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
در نیمه دوم فروردین شاخص‌های کیفیت هوا در اثر ریزگردها کمی بالاتر از سال 95بوده‌اند و اگرچه هوا در محدوده سالم قرار داشته اما در مواردی نزدیک به ناسالم برای گروه‌های حساس یا در محدوده ناسالم برای گروه‌های حساس بوده است؛ در اردیبهشت‌ماه نیز به دلیل بارندگی‌ها وضعیت ازنظر ریز گردها کمی بهتر از سال گذشته بود. خوشبختانه موردی برای شرایط ناسالم برای عموم در این دو ماه نداشتیم. البته این بررسی ها مربوط به شهر اصفهان است و نتایج اندازه‌گیری ایستگاه هواشناسی شامل بقیه نقاط استان و به‌ویژه شمال شرق و شرق استان نمی‌شود.
  عوامل تشدیدکننده ریزگردهای اصفهان چیست؟
منابع ریزگردها متفاوت و شامل: گردوخاک، صنعتی، نمک، ذرات ارگانیک و کربن سیاه، ریز گردهای زیستی، سولفات‌ها و نیترات‌ها، مواد ثانویه و غیره می‌باشند.از نظر طبیعی خشک‌سالی‌ها باعث تشدید فرسایش و خشکی سطح خاک شده و منابع گردوخاکی را افزایش داده است؛ بنابراین وزش باد میزان بیشتری از گردوخاک را به درون جو می‌کشاند. همین‌طور افزایش وسایل نقلیه و کارخانه‌های صنعتی باعث آلایندگی بیشتر شده و ریزگردها را تشدید می‌کند.بخصوص اگر در مکان‌یابی مراکز صنعتی در اطراف شهر مدیریتی نباشد، باد می تواند ذرات صنعتی را بر روی شهرهای ما بریزد.
  منشأ ریزگردهای اصفهان از کجاست؟
منبع ریزگردها از دو منبع داخلی و خارجی است.در زمانی که منابع خارجی بر روی عراق، سوریه و شمال عربستان فعال می‌شود و شرایط جوی به‌گونه‌ای است که می‌تواند ریز گردها را تا مناطق مرکزی ایران حمل کند، این ریز گردها که همگی Pm2.5 هستند به سمت اصفهان کشیده می‌شوند و معمولا تمام مناطق استان را متاثر می‌کنند. اما در شرایطی که منابع داخلی استان و نیز جنوب سمنان فعال شوند، به‌ویژه زمانی که بادهای شمالی و شمال شرقی بوزد، مناطق مرکز، شرقی استان و شهر اصفهان متاثر از ریز گردها می‌شوند. همچنین وسایل نقلیه و کارخانه‌های صنعتی اطراف شهرهای صنعتی نیز از منابع مهم ریزگردها به حساب می آیند. متاسفانه در نواحی شرقی شهراصفهان در محدوده فرودگاه اصفهان بیشترین حضور ریزگردها را در طول سال داریم.
  پیش‌بینی شما از وضعیت ریز گردها در تابستان چیست؟
در تابستان با توجه به ناپایداری حرارتی جو شرایط اینورژن را نداریم. بنابراین تمرکز آلاینده‌ها در سطح زمین کمتر است و عمده روزها می‌تواند در محدوده هوای سالم قرار گیرد. فرونشینی هوا به افزایش ریزگردها در برخی مواقع کمک می‌کند و شاخص کیفیت هوا را از حالت پاک بودن خارج می‌کند. همچنین گهگاهی وزش باد سطحی می‌تواند تولید گردوخاک نموده و غلظت ریزگردها را موقتا افزایش دهد.البته در نیمه دوم شهریور بیشتر در معرض آلایندگی قرار می‌گیریم و آلاینده‌های صنعتی به نواحی سطحی  نزدیک زمین کشیده می‌شوند.
 
نویسنده : اعظم حاجی رضازاده