روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

رایزنی ها برای توقف خریدجریمه غیبت سربازی ادامه دارد؛

خدمت زورکی یا پولکی؟!

کد خبر : 4933
۱۳۹۶/۰۷/۱۹ - ۱۵:۵۳
تا سربازی نروی، مرد نمی شوی! این جمله ای است که گاه و بیگاه، بزرگ‌ترهای خانواده، خویشاوندان یا حتی جمع دوستان به پسرهایی می گویند که هنوز خدمت سربازی نرفته اند؛ اما در نقطه مقابل، بسیاری از پسرها عامل اصلی این موفقیت‌شان را دو سال خدمت سربازی می دانند.
به‌صورت‌کلی سربازی سه ویژگی دارد: نارضایتی، خدمت رایگان و ممکن‌نبودن پیگیری مطلوبیت فردی و منافع شخصی. این سه ویژگی باعث می‌شود سربازی اجباری دارای عوارضی باشد که اولین عارضه آن متوجه دولت و سیستم نظامی است. سیستم، نیروی کار مجانی دارد که این مجانی‌بودن خودش مشکلاتی را ایجاد می‌کند: اول اینکه مجانی‌بودن این نیرو سبب می‌شود استفاده بیش از حد از این افراد صورت گیرد؛ یعنی اگر به اندازه یک واحد نیرو نیاز است، چهار واحد به خدمت گرفته شوند. مطالعه‌ای که در سال 1998 در آمریکا انجام شد، نشان داد که هزینه‌های سربازی اجباری بسیار بیشتر از هزینه سربازی حرفه‌ای است؛ چون هزینه‌های بالایی برای آموزش کوتاه‌مدت صرف می‌شود و تعداد بالاتر از حد بهینه جذب می‌شوند که هزینه‌هایی را به ارتش تحمیل می‌کنند. عارضه دیگر این موضوع برای دولت این است که دیگر امکان تمایل بهبود بوروکراسی فشل با وجود این نیروهای ارزان‌قیمت از بین می‌رود. نیروی کار ارزان و تعداد بالای افراد، علاقه‌ای به بهتر‌کردن کارایی ندارند تا هزینه‌های اداری-پرسنلی کمتر شود؛ چون باید برای همه این سربازها کار پیدا کنند. سربازی اجباری عوارض اقتصادی هم به دنبال دارد که اولین عارضه آن فقر است. سربازی، به‌نوعی تقویت‌کننده فقر در جوامعی است که خدمت اجباری دارند. افراد فقیر و دهک‌های پایین جمعیت، عملا بخشی از زندگی و عمر خود را برای یک سیستم به صورت مجانی کار می‌کنند. عمر مولد کم، مهارت‌آموزی کم است که درنتیجه باعث ایجاد یک تله فقر می‌شود. مطالعات ما نشان می‌دهد که دهک اول، یعنی فقیرترین دهک، جمعیتش جوان شده که یک بخش از این قضیه به خاطر همین مسئله سربازی است. سرباز فراری‌ها نمی‌توانند در سیستم رسمی کار کنند و خودشان را بالا بکشند و درنتیجه این فقر گسترش پیدا می‌کند.سربازی دوره‌ای از زندگی پسرهاست؛ دوره ای که شاید کمتر کسی با اشتیاق دفترچه خدمت تهیه کند و داوطلب آن باشد؛ اما پس از اتمام این دوره به طور حتم خاطراتی خواهند داشت که اگر زمان تمام خاطرات تعریف شده را جمع کنیم از 4 یا 5 سال بیشتر خواهد بود. به هر حال خواسته یا ناخواسته و به جبر نظام وظیفه، این دو سال را آقایان باید در خدمت سربازی بگذرانند.
موضوعی که در حال بررسی آن هستیم این است که طول مدت خدمت سربازی هر از چند گاهی دچار تغییر می شود و در برخی مواقع افراد برای میانبر زدن و فرار از خدمت، خرید سربازی را در اولویت قرار می دهند.
بحثی که اکنون عنوان می شود این است که خرید سربازی و اینکه برخی به سبب داشتن شرایط اقتصادی بهتر می توانند پل زده و از این دوره سرنوشت ساز گذر کنند، درست است یا غلط و اصلا پرداخت هزینه سربازی می تواند به نوعی کمک‌کننده اقتصادی برای نیروهای مسلح باشد؟
خريد خدمت سربازي پيشنهادي بود كه دولت پس از سال‌ها ممنوعيت فروش سربازي در كشور، در لايحه بودجه سال ۹۴ به مجلس ارائه كرد و در بند «ط» تبصره ۱۶ اين لايحه، پيشنهادي مبني بر فروش دوره سربازي مشمولاني كه بيش از 10سال غيبت دارند را مطرح كرد و در نهايت نمايندگان مجلس موافقت كردند آن دسته از افرادي كه بيش از ۸ سال غيبت كرده‌اند، با پرداخت جريمه بتوانند كارت معافيت از خدمت سربازي را دريافت كنند. اين بند در قانون بودجه سال‌هاي 95و 96نيز گنجانده شد؛ هر چند بسياري آن را نوعي تبعيض مي‌دانند و ستاد کل نیروهای مسلح با اجرای طرح خرید خدمت سربازی مخالف است و به گفته رییس اداره سرمایه انسانی سرباز ستاد کل نیروهای مسلح، این طرح از سال آینده اجرا نمی‌شود؛ زیرا به مصلحت کشور نیست.
ریيس اداره سرمايه انساني سرباز ستاد كل نيروهاي مسلح، درخصوص احتمال ادامه اجراي طرح خريد جريمه غيبت سربازي در سال 97 می گوید: ستاد كل نيروهاي مسلح با استمرار اجراي طرح جريمه مشمولان غايب در سال آينده مخالف بوده و رايزني‌هايي نيز براي توقف اين طرح در سال 97انجام شده‌است. همواره با فروش يا جريمه سربازي مخالف بوده و هست و اين طرح را تبعيض‌آميز مي‌داند، چون سربازي يك خدمت مقدس براي دفاع از حريم كشور است و همه افراد اعم از فقير و غني بايد دراين موضوع سهيم باشند.
طرح جريمه مشمولان غايب يا همان خريد خدمت سربازي براي مشمولان غايب بالاي 8سال، ازجمله طرح‌هايي بود كه تصور مي‌شد با استقبال خوبي روبه‌رو شود؛ اما ظواهر نشان مي‌دهد که اين‌گونه نيست؛ چراکه در سال 94حدود 320هزار نفر براي بهره‌مندي از اين طرح ثبت‌نام كردند كه از اين تعداد 200هزار نفر با پرداخت مبلغ جريمه، كارت پايان خدمت خود را دريافت كردند. در سال 95حدود 178هزار نفر دراين طرح ثبت‌نام كردند كه براي حدود100هزار نفر از آنها پس از پرداخت جريمه، كارت پايان خدمت صادر شد.
جانشين سازمان وظيفه، طی اظهارنظری می گوید: بسياري از منتقدان طرح خريد سربازي، اخذ معافيت با پرداخت پول را خدمت به افراد مرفه مي‌دانند، ولي آمارها نشان مي‌دهد بسياري از جوانان طبقه متوسط و حتي ضعيف هم در اين مدت از اين طرح استفاده كرده‌اند. اغلب افرادي كه با استفاده از اين طرح كارت پايان خدمت دريافت كردند، ‌داراي مدارك تحصيلي زير ديپلم و ديپلم بودند. تصور مي‌شد دست‌كم نيمي از 2ميليون و 500هزار نفر مشمول اين طرح، براي بهره‌مندي از اين امتياز استفاده كنند كه براساس آماري كه جانشين سازمان وظيفه عمومي ناجا ارائه داد، 720هزار نفر مبلغ جريمه را پرداخت و كارت پايان خدمت دريافت كرده‌اند.
نویسنده : فاطمه کاویانی

روزنامه امروز

روزنامه ی زاینده رود / شماره 2261 روزنامه امروز را آنلاین ورق بزنید

نیازمندی های امروز

نیازمندی های زاینده رود / شماره 2101n روزنامه امروز را آنلاین ورق بزنید