روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

وضعیت مرگ و میر ناشی از مسمومیت ها در ایران

کد خبر : 5054
۱۳۹۶/۰۸/۰۲ - ۱۲:۲۳
شيوه جديد زندگي و دسترسي آسان به انواع مواد شيميايي، داروها، سموم و . بدون داشتن اطلاعات كافي از نحوه نگهداري، مصرف، عوارض، خطرات و هشدارهاي مربوط به آن، شيوع مسموميت‌هاي اتفاقي و تعمدي را در جامعه به ميزان زيادي افزايش داده است.
بسیاری از ضایعات ناشی از بروز مسمومیت ها به سادگی قابل پیشگیری هستند و با نگاهی نو به روند آموزش نحوه پیشگیری از مسمومیت ها و توجه به این نکته که «شاید قربانی بعدی یکی از انواع مسمومیت ها من یا خانواده ام باشد» هیچگاه خطر را از خود دور نخواهیم دید. یک لحظه غفلت خصوصا در کودکان می تواند منجر به عوارض دائمی وآزار دهنده ناشی از مسمومیت شود.
وقوع مسموميت هاي حرفه اي حاد و مزمن در كارگران شاغل در كارخانجات صنايع شيميايي، جوان بودن جمعيت كشور و خطرات سوء مصرف مواد مخدر، آمار بالای مصرف داروها در جامعه، دسترسی آسان به دارو در منازل و عدم نگهداری صحیح آنها همراه با افزایش تعداد بیماران افسرده و آگاهی عموم مردم از قابلیت کشندگی برخی داروها، متاسفانه جامعه را نسبت به مسمومیت ها آسیب پذیرتر کرده است. اغلب موارد مسمومیت پس از آموزش خانواده ها و جامعه، قابل پیشگیری خواهند بود.
ستاد مرکزی اطلاع رسانی داروها و سموم سازمان غذا و دارو، پس از نام‌گذاري هفته نخست آبان ماه به عنوان «هفته پيشگيري از مسموميت‌ها» در سال 1385، با مشارکت تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و دیگر نهادها، هر سال اقدام به برگزاری« هفته پیشگیری از مسمومیت ها» می کند.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد و سایر فعالین حوزه غذا و دارو امیدوار هستند تا با حمايت مسئولين محترم و با همکاری سازمان‌ها و نهادهای مرتبط به اصلی‌ترین اهداف طرح ارتقای سلامت جامعه و کاهش مرگ و میر ناشی از مسمومیت ها برسند.
رضا محمدی، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد گفت: شعار هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها در سال جاری«با افزایش آگاهی، مانع مسمومیت دارویی شویم» است و به طوركلي براي هر يك از روزهاي هفته پيشگيري از مسموميت ها،يك موضوع درنظرگرفته شد تا اطلاع رساني وآموزش جهت دار درهمان راستا صورت گيرد.وی، مسمومیت ها را یکی از مواردی عنوان کرد که بروز آن جزو اورژانس های بیمارستانی قلمداد می شود و متاسفانه برخی از این موارد به دلیل آسیب های جدی که در فرد مسموم ایجاد می کنند، می توانند منجر به فوت فرد شوند.
به گفته  محمدی ، در هفته پیشگیری از مسمومیت ها و با تکیه بر آمار مرگ و میر ناشی از مسمومیت ها و ضمن توجه به مواردی از مسمومیت که شایع تر و خطرناک تر هستند، سعی می شود تا توجه جامعه را به نحوه پیشگیری از مسمومیت جلب کنیم.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد اظهار داشت: برای دستیابی به آمار صحیح مرگ و میر ناشی از مسمومیت ها، معتبرترین ارگان سازمان پزشکی قانونی کشور می باشد؛ لذا شایسته است تا در همین جا از این سازمان به دلیل تعامل سازنده ای که با سازمان غذا و دارو طی سال‌های اخیر به جهت برگزاری هفته پیشگیری از مسمومیت ها داشته و آمارهای مرگ ناشی از انواع مسمومیت را در اختیار ما و جامعه قرار داده است کمال تشکر را داشته باشیم.
مرگ سالانه پنج هزار نفر از ایرانیان در اثر بروز انواع مسمومیت
محمدی افزود: بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان پزشکی قانونی کشور، طی سال های اخیر همه ساله نزدیک به پنج هزار نفر از هموطنانمان در اثر بروز انواع مسمومیت جان باخته اند.
وی در ادامه، به ترتیب شیوع، بیشترین موارد مرگ و میر ناشی از مسمومیت ها را شامل: مسمومیت ناشی از
سوء مصرف مواد مخدر و محرک،  مسمومیت با سموم دفع آفات نباتی و حشره‌کش ها و قرص برنج،‌ مسمومیت ناشی از منوکسید‌کربن و مرگ ناشی از مسمومیت دارویی، برشمرد.
به گفته وی، ‌بیشترین مسمومیتی که در سال‌های اخیر منجر به فوت شده است، مسمومیت ناشی از سوء مصرف مواد مخدر و محرک به میزان 54٪ از کل موارد مرگ ناشی از مسمومیت‌هاست.محمدی به طور کلی مسمومیت ناشی از مواد مخدر مختلف شامل:  تریاک، هروئین، متادون، ترامادول و ... را بسیار خطرناک دانست و افزود: فرد مسموم هرچه سریع‌تر باید به مراکز درمانی منتقل شود.
وی با بیان اینکه، بسیاری از این موارد ممکن است در کودکانی رخ دهد که به صورت اتفاقی محتویات بطری حاوی داروی ترک اعتیاد شربت متادون را خورده اند، توصیه کرد که شربت متادون به بطری نوشیدنی های خوراکی مانند نوشابه منتقل نشود و به هیچ عنوان در یخچال و در دسترس دیگر اعضای خانواده قرار نگیرد.
به گفته وی، مسمومیت با مواد مخدر بعد از مسمومیت دارویی، با شیوع 34 درصد دومین عامل مراجعه به بخش مسمومان در بیمارستان‌های کشور می باشد و از این میان مسمومیت با متادون و ترامادول در صدر عوامل مسمومیت زای مخدر قرار دارند.وی گفت: در رتبه بعدی می توان به مسمومیت ناشی از تریاک و شیشه نیز اشاره کرد.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد گفت: رتبه بعدی مرگ و میر با 20 درصد، در اختیار انواع سموم از قبیل قرص برنج، سموم دفع آفات نباتی، الکل، جونده کش‌ها و سیانور و دیگر سموم بوده است که از این میان قرص برنج با بیش از نیمی از موارد مسمومیت ناشی از سموم یاد شده، جلودار مسمومیت های منجر به مرگ ناشی از سموم است.قرص برنج عهده دار علت 10درصد از مرگ های ناشی از مسمومیت در سال 95
محمدی افزود: به طور کلی قرص برنج عهده دار علت 10درصد از مرگ‌های ناشی از مسمومیت در سال 95 بوده است.وی در خصوص مسمومیت ناشی از سموم اظهار داشت: از سال 1392 تا 1394 به تدریج آمار مرگ ناشی از مسمومیت با سم کاهش یافته است، مرگ ناشی از قرص برنج با وجود  اینکه طی سال‌های اخیر کاهش یافته بود ولی در سال 1395 افزایش پیدا کرده است.
مسمومیت ناشی از منوکسید کربن عامل 11 تا 17 درصد از مرگ‌های ناشی از مسمومیت  بوده است
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد در خصوص مسمومیت ناشی از منوکسید کربن نیز گفت: در سال های اخیر مسمومیت ناشی از منوکسید کربن عامل 11 تا 17 درصد از مرگ های ناشی از مسمومیت بوده است و با توجه به آغاز فصل سرما، باید به این نکته توجه بیشتری کرد. مسمومیت ناشی از منوکسید کربن به دلیل  استفاده نادرست از وسایل گرمایشی گازسوز مانند بخاری، آبگرمکن و پکیج، در کشور ما بسیار شایع است.

دوشنبه 1/8/96    روز پیشگیری از بروز مسمومیت ناشی از داروها
سه شنبه 2/8/96    روز پیشگیری از مسمومیت ها در کودکان
چهارشنبه 3/8/96    روز پیشگیری از مسمومیت ناشی از گازها و منوکسید کربن ‏
پنجشنبه 4/8/96    روز پیشگیری از مسمومیت با مواد غذایی و گیاهان سمی‏
جمعه 5/8/96    روز پیشگیری از بروز مسمومیت با سموم دفع آفات نباتی، مواد شیمیایی(شامل:‏اسید، قلیا و شوینده های خانگی، فرآورده های نفتی، فلزات سنگین مانند سرب، جیوه و باتری مینیاتوری)
شنبه 6/8/96    روز پیشگیری از مسمومیت ناشی از گزیدگی جانوران سمی
یکشنبه 7/8/96    روز پیشگیری از مسمومیت ناشی از سوء مصرف مواد مخدر و محرک ‏

کاهش 12 درصدی مرگ ناشی از مسمومیت دارویی در سال 95
محمدی مرگ ناشی از مسمومیت دارویی را از دیگر مسمومیت های شایع عنوان کرد و افزود: بر اساس گزارشات موجود، طی چهارده سال گذشته، متاسفانه شاهد سیر صعودی مسمومیت های منجر به فوت ناشی از دارو بوده ایم و این درحالی است که بالاترین مراجعه به بیمارستان های مرجع مسمومیت در کشور، ناشی از مسمومیت دارویی است.
وی اظهار داشت: مسمومیت های دارویی مراجعه شده به بیمارستان های کشور بین 45 تا 80 درصد از مراجعات را شامل می شود ولی از آنجا که بسیاری از این مسمومیت ها با اقدامات به موقع کادر درمانی کنترل و درمان می شود، خوشبختانه درصد کمتری از مرگ و میر ها ناشی از مسمومیت دارویی است، به نحوی که مسمومیت دارویی، چهارمین عامل مرگ و میر ناشی از مسمومیت قلمداد می شود.
محمدی به نقل از سازمان پزشکی قانونی کشور گفت: در سال های اخیر مرگ ناشی از دارو از عددی زیر ده درصد به مقادیر بیش از 16 درصد افزایش یافته بود که از سال 1394 مجددا شروع به کاهش داشته و در سال 1395 به میزان 12درصد رسیده است.
نویسنده : زاینده رود