روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

پربازدیدترین اخبار

مهاجرت 7 هزار اصفهانی به خارج از کشور؛

خسارتی به نام مهاجرت

کد خبر : 7075
۱۳۹۷/۰۳/۲۴ - ۱۳:۴۷
مهاجرت، در ایران پدیده جدیدی نیست در حالی که تحولات سیاسی در سه دهه پیش از این موج مهاجرت موجب خروج عده زیادی از ایرانیان شد؛ اما در سال‌های اخیر این مهاجرت در طیف نخبگان علمی و نیز سرمایه داران بیشتر دیده می شود.
 در ٢٠‌سال اخیر، بسیاری از دانشجویان ما بعد از تحصیل در مقطع کارشناسی برای ادامه تحصیلات تکمیلی خود به کشورهای پیشرفته صنعتی مهاجرت می‌کنند و بخش قابل‌توجهی از آنها هرگز به ایران برنمی‌گردند. روند مهاجرت بی‌بازگشت نخبگان یا به اصطلاح فرارمغزها از ایران از اواسط دهه٧٠ شیب صعودی داشته و بخش اعظم آن مربوط به دانشجویان است.
 بر اساس آمار صندوق بین‌المللی پول تا سال ۲۰۰۹ آمار مهاجرت نخبگان از ایران سالانه بیش از ۱۰۰ هزار نفر بوده که به ترتیب اکثریت آنان به کشور آمریکا و کانادا مهاجرت کرده‌اند.آمار دقیقی از جمعیت ایرانی‌های خارج از کشور وجود ندارد؛ اما برخی اعداد و ارقام از حضور پنج‌میلیون ایرانی در خارج خبر می‌دهد که بخش وسیعی از آنها تحصیلکرده و متخصص هستند.
آمارهای داخلی نشان می‌دهد سالانه حدود ٦٠‌هزار نفر از ایران مهاجرت می‌کنند که آمار سازمان ملل و صندوق بین‌المللی پول آن را ١٥٠‌هزار تا ١٨٠‌هزار نفر برآورد کرده که ٧٠ تا ٨٠‌درصد آنها قشر تحصیلکرده و متخصص هستند. همچنین بنابر آمارهای مجلس، وزارت آموزش‌وپرورش و... ٧٠‌درصد از رتبه‌های برتر کنکور، المپیادی‌ها و مدال‌آوران علمی از کشور خارج شده‌اند.
مهاجرت از اصفهان رو به رشد است
بر اساس اعلام  مرکز آمار سازمان برنامه‌ریزی و بودجه استان اصفهان، از سال ۹۰ تا سال ۹۵ بیش از هفت هزار و 180 نفر از مردم استان اصفهان برای سکونت به خارج از کشور مهاجرت کرده‌اند.در این میان شهرستان اصفهان با چهار هزار و 695 نفر مهاجر در صدر و کاشان با ۷۳۴ و خمینی شهر با ۴۱۰ نفر در رده‌های بعدی مهاجرت شهروندان به خارج از کشور هستند. این آمار اگر چه در مقایسه با آمار کلی کشور رقم زیادی نیست؛ اما هشدارها در مورد مهاجرت از اصفهان به دلیل خشکسالی و شیوع بیکاری جدی شده است. همچنین قوانین دست و پا گیر برای راه اندازی مشاغل جدید و ریسک بالای سرمایه گذاری در استان نیز از جمله مسائلی است که مهاجرت در استان را تشدید می کند. در یک نمونه عینی؛  اخیرا رییس اتحادیه صنایع دستی اصفهان از مهاجرت نقره کاران اصفهانی به ترکیه و چین به دلیل شرایط نامناسب کار در ایران و عدم حمایت از این افراد خبر داده بود این مسئله به خصوص در مورد افرادی که با ایده‌های جدید به دنبال ایجاد کسب و کار های نوین هستند بیشتر  به چشم می خورد. حتی بخشی از بیماران نیز برای دسترسی آسان تر به دارو و استفاده از امکانات پزشکی به روزتر مجبور هستند به خارج از کشور مهاجرت کنند؛این مسئله را چندی پیش  رامک حیدری، مدیرعامل انجمن حمایت از مبتلایان به «دیستروفی» ایران بیان کرده و تاکید کرد که بیماران «اس ام ای» نیازمند دارویی بسیار حیاتی و مهم هستند که متاسفانه وزارت بهداشت به دلیل هزینه‌های بسیار بالایش زیر بار واردات آن نمی‌رود. وی افزود: از همین رو این بیماران با هزینه‌های شخصی و به صورت کاملا خودجوش تصمیم به این اقدام می‌گیرند تا حدود دو سال را برای تزریق داروهایشان به کشورهای اروپایی نقل مکان کنند.
خسارتی به نام مهاجرت که جبران آن ممکن نیست
خروج هر فرد از کشور چه با سرمایه و چه بدون آن در واقع خروج یک سرمایه گذاری حداقل بیست ساله از کشور است؛ فردی که در ایران درس خوانده و بزرگ شده درست در زمانی که باید قابلیت ها و توانایی های خود را به جامعه ایرانی عرضه کند به خارج از کشور می رود و این طیف از توانمندی ها را از یران دریغ می دارد. بر اساس آمار تربیت هر نخبه برای کشور چیزی در حدود یک میلیون دلار هزینه دارد، در کشور ما نیز سالیانه ۱۵۰ هزار نخبه از کشور خارج می شود که با یک ضرب و جمع ساده سالیانه چیزی حدود ۱۵۰ میلیارد دلار یا به عبارت دیگر ۴۵۰ میلیارد تومان  پول از کشور خارج می شود.
ضررهای اجتماعی افزایش مهاجرت
علاوه بر هزینه های اقتصادی و خروج سرمایه ای که موج مهاجرت ها هرساله به کشور تحمیل می کند، مهاجرت می تواند هزینه های اجتماعی زیادی نیز داشته باشد. پس از عقب ماندگی تکنولوژیک تغییر ژنتیکی جامعه نیز یکی از عوارض اجتماعی مهاجرت است.  فرار مغزها برابراست با فرار ژن های ممتاز از کشور که به احتمال زیاد کشور در دهه آینده با پدیده پایین آمدن «آی‌کیو» یا فکر خلاق و نوآور مواجه خواهد شد. مسئله دیگر به پایین آمدن سن مهاجرت ایرانیان بازمی گردد، حدود 10سال پیش مهاجرت ایرانی‌ها بیشتر حول و حوش نخبه‌ها بود و عبارت «فرار مغزها» از همین جا بر سر زبان‌ها افتاد. در همه این‌ سال‌ها قشر مرفه جامعه هم امکان مهاجرت به کشورهای اروپایی و آمریکایی را داشت؛ اما حالا روی دیگر سکه رو شده است، نه نخبه‌ها و نه ثروتمندان که قشر متوسط هم به جمع قبلی‌ها اضافه شده‌اند و آینده‌شان را در خارج از مرزهای ایران جست‌وجو می‌کنند. این مسئله تعدیل منابع اجتماعی در آینده ایران را با مشکل مواجه خواهد کرد.
 
نویسنده : مرضیه محب رسول