روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

پربازدیدترین اخبار

هشدارها نسبت به فساد مالی در مدارس جدی شده است؛

وقتی پول زور هدیه می‌شود!

کد خبر : 7135
۱۳۹۷/۰۴/۰۱ - ۱۶:۲۷
کمک‌های مردمی به مدارس چند سالی است که مورد مناقشه مردم و آموزش و پرورش است. درحالی‌که مردم از نحوه گرفتن اجباری پول در زمان ثبت نام یا برای گرفتن کارنامه شاکی هستند، از سوی دیگر سازمان آموزش‌وپرورش بارها در بیانیه های مختلف اعلام کرده که گرفتن پول به صورت اجباری در زمان ثبت نام جرم بوده و حتی مردم می‌توانند در صورت اجبار و تهدید از سوی مسئولان مدارس، شکایت کنند.
علاوه بر این روند انکار و اجبار که تقریبا در آموزش و پرورش نهادینه شده است، ابهام در چگونگی هزینه‌کرد این مبالغ جمع آوری شده در مدارس نیز در پرده ای از ابهام قرار دارد. هر چند آموزش‌وپرورش طی سال‌های اخیر تلاش کرد برای نظارت بیشتر بر حساب و کتاب مدارس، سامانه‌ای با عنوان حساب یکپارچه مدارس طراحی کند تا با کمک آن متوجه شود هر مدرسه‌ای چه میزان پول از خانواده‌ها دریافت و در کجاها هزینه می‌کند، اما این طرح به دلیل برخی مقاومت‌ها و برخی اشکالات، مسکوت مانده است.
پول زوری که به مدارس هدیه می‌شود!
درآمد 10 هزار میلیارد تومانی مدارس دولتی از محل کمک‌های مالی خانواده‌ها، خبری بود که در روزهای اخیر مشاور اقتصادی وزیر آموزش‌وپرورش از آن سخن گفت. طبق گفته‌‌های او: از 85 هزار مدرسه که تحت پوشش حساب یکپارچه مدارس هستند فقط 19 هزار مدرسه 2800 میلیارد تومان از محل کمک‌های مردمی دریافت کرده‌اند پول‌هایی که نظارت دقیقی بر نحوه هزینه‌کرد آنها وجود ندارد.
مسئولان مدارس می‌گویند: سرانه‌ای از سوی دولت در اختیارشان قرار نمی‌گیرد و برای تامین هزینه‌ها باید از خانواده‌ها کمک بگیرند؛ البته آشکار است، دریافت پول از خانواده‌ها توسط مدارس دولتی فقط روی کاغذ عنوانِ کمک‌های مردمی داشته و اختیاری است؛ اما در عرصه عمل اوضاع به گونه‌ای دیگر پیش می‌رود. مدارس با توجه به موقعیت منطقه و سطح اقتصادی خانواده‌ها هزینه‌های مختلفی دریافت می‌کنند و میزان کمک‌های مردمی در سال‌های اخیر از حداقل 100 هزار تومان آغاز و در برخی مواقع تا رقم‌های میلیونی سر می‌کشد. اما کمک‌های مردمی همچنان محل مناقشه میان خانواده‌ها و مدارس است. خانواده‌ها به استناد صحبت‌های مسئولان آموزش‌وپرورش می‌گویند: پرداخت کمک‌های مردمی باید اختیاری باشد و زیر بار اجبار در پرداخت پول نمی‌روند و مدارس با این استدلال که خانواده‌ها باید سرانه‌ای را که دولت پرداخت نمی‌کند، تامین کنند، اقدام به دریافت پول می‌کنند و این کار در اغلب موارد  با چاشنی اجبار همراه است.
اگر بپذیریم در شرایطی که دولت سرانه‌ای به مدارس اختصاص نمی‌دهد، آنها مجبورند برای تامین هزینه‌ها از خانواده‌ها پول دریافت کنند، در این مسئله باید به دو نکته توجه کرد؛ نخست شیوه دریافت کمک‌های مالی و دوم نحوه هزینه‌کرد آن که تقریبا دو موضوع، در پرده ای از ابهام قرار دارد.
سودآوری مدارس با برگزاری کلاس‌های فوق برنامه و فروش کتاب
پرداخت مبالغ اضافه در زمان ثبت نام، حالا طیف بسیار متنوعی پیدا کرده است. علاوه بر میزان شهریه، دریافت پول توسط مدارس دولتی، دریافت پول بابت فروش کتاب، ایجادکلاس‌های فوق برنامه، پوشاک، تغذیه، سرویس ایاب و ذهاب و خدمات آموزشی نیز از جمله چالش های مالی است که خانواده ها با آن مواجه هستند. علاوه بر گرفتن وجه هنگام ثبت نام، دایره تخلفات مدارس به ثبت‌نام اجباری در کلاس های فوق برنامه و ارائه انواع پکیج های آموزشی و کمک آموزشی نیز گسترش یافته است.
 این مسئله به خصوص در مدارس  غیرانتفاعی پررنگ تر است. شماری از مدارس غیرانتفاعی به خصوص برای دانش آموزان پایه های یازدهم و دوازدهم  دبیرستان، برنامه ای را توسط مدیران مدارس پیشنهاد می دهند که براساس آن معلمان به اصطلاح کاربلد و کنکورشکن را استخدام می کنند و آنها با تعیین مبالغی که رقم آنها بسیار بالاست به خانواده ها امیدواری می دهند که فرزندشان با شرکت در این کلاس ها در کنکور قبول می شود. معمولا این کلاس ها از تیرماه آغاز و خانواده ها باید برای موفقیت فرزندان‌شان، علاوه بر شهریه مدارس هزینه پکیج های کنکور را نیز بپردازند.
 ریز هزینه ها باید شفاف سازی شود
در جدیدترین واکنش نسبت به شکایت ها و نارضایتی ها نسبت به اخذ وجه در مدارس، آموزش‌وپرورش اعلام کرد: اخذ کمک‌های مردمی از اولیای دانش آموزان کاملا داوطلبانه بوده و با هماهنگی و حضور اعضای انجمن اولیا و مربیان مدارس دریافت می‌شود. همچنین نحوه دریافت وجوه از طریق سیستم بانکی یا از طریق دستگاه کارتخوان به حساب واحدهای آموزشی ‌واریز می شود. بر اساس اعلام آموزش و پرورش در بحث دریافت کمک‌های مالی از خانواده‌ها،‌ برگزاری کلاس‌های تقویتی و فوق برنامه‌ و فروش کتاب‌های کمک آموزشی بخش خصوصی، درآمدهایی نصیب مدارس می‌شود که اعلام نحوه هزینه‌کرد آنها از جمله حقوق خانواده‌هاست؛ به نحوی که ریز هزینه‌های مدرسه باید برای آنها بازگو شود.
 از سوی دیگر، نظارت بر عملکرد مدارس درباره دریافت کمک‌های مالی و هزینه آن باید از سوی ادارات آموزش‌وپرورش هر منطقه صورت بگیرد. در شرایطی که ادارات آموزش‌‌وپرورش، سرانه‌ای را به مدارس بابت تامین هزینه‌ها پرداخت نمی‌کنند و مدیر مدرسه انتخاب دیگری غیر از پول گرفتن از خانواده‌ها ندارد باید مراقب بود که گرفتن پول به صورت غیرقانونی از والدین برای هزینه‌‌های مدرسه( نصب دستگاه پوز در دفتر مدرسه یا اعلام حساب شخصی)  به هرج و مرج و فسادمالی در مدرسه‌های دولتی منجر نشود.
 
نویسنده : سمانه سعادت