روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

پربازدیدترین اخبار

حاشیه‌های پر رنگ‌‌تر از متن برای بنزین؛

از سهمیه‌بندی تا دلالی

کد خبر : 7682
۱۳۹۷/۰۵/۲۷ - ۱۵:۱۸
«بنزین» از جمله کالاهایی است که این روزها حاشیه‌های داغی دارد؛ از شایعات مربوط به قاچاق تا شایبه های گران‌فروشی و هراس از سهمیه‌بندی موجب شده تا اتفاقات عجیب و غریبی در پمپ بنزین‌های کشور رقم بخورد.
بنزین از جمله کالاهایی است که طی چند سال گذشته، عرضه و تقاضای آن دچار فراز و فرودهای بسیار بود؛ از طرح پر حرف و حدیث سهمیه بندی بنزین تا احتمال گرانی و نایاب شدن آن، از جمله سناریوهایی بود که حتی موجب ایجاد برخی ناآرامی ها و التهابات در برخی از شهرهای ایران شد. هر چند در این مدت، دولتی ها بارها اعلام کرده اند که برنامه ای برای گرانی یا سهمیه بندی بنزین ندارند، اما در مقابل مردم اعتمادی به این حرف نداشته و ظاهرا خود را برای هر اتفاقی در زمینه عرضه بنزین آماده می کنند. در این گزارش به بررسی برخی از رخدادهای عجیب و غریب این روزهای بازار بنزین کشور می پردازیم.
سهمیه بندی؛ از شایعه تا شایعه
اگر چه چند سالی است که سهمیه بندی بنزین با گرانی چند باره آن به فراموشی سپرده شده است، اما اخیرا با طرح تعویض کارتخوان های سوخت در جایگاه‌ها، مجددا این شایعه بر سر زبان ها افتاد و حتی در حیطه ای وسیع تر شایعه شد که بنزین در ایران نایاب خواهد شد. این مسئله موجب شد تا برخی از شهرهای شمالی چند روزی دارای صف های طویلی از ماشین ها برای زدن بنزین شوند. در نهایت این شایعه هیچ دستاوردی به جز مصرف بالای یک باره بنزین و نیز التهاب بی نتیجه، نداشت. هر چند در روزهای اخیر کمبودهایی در عرضه بنزین سوپر در جایگاه‌ها مشاهده شد اما این کمبود قرار است تا پایان مرداد ماه به صورت کامل رفع شود.
خرید و فروش شبانه کارت سوخت
نکته عجیبی که این روزها در برخی از پمپ بنزین‌های  کشور مشاهده می شود، خرید و فروش کارت سوخت در جایگاه هاست. بررسی‌ها نشان می‌دهد در برخی استان‌های مرزی، دلالان، کارت‌های سوخت خریداری شده از شهروندان با قیمت ‌۵۰، ۶۰ هزار تومان را با قیمتی بسیار بالاتر به قاچاقچیان سوخت می‌فروشند و از این راه، به کسب درآمد و خروج غیرقانونی سوخت اقدام می‌کنند؛ هر چند شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی هر گونه خرید و فروش کارت سوخت را غیر قانونی اعلام کرده است. در این اطلاعیه آمده است : کارت‌های هوشمند سوخت، فاقد تاریخ انقضا و برای همیشه قابل استفاده است؛ ضمنا شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی هیچ برنامه‌ای برای تعویض و جایگزینی کارت‌های هوشمند سوخت ندارد. همچنین بنابر اعلام این شرکت در صورتی که تعداد غیرمتعارف کارت سوخت توسط اشخاص حمل شود قابل پیگرد قانونی از سوی سازمان‌های ذی‌صلاح است.
بنزینی که بوی قاچاق می دهد
بنزین ایران بعد از «ونزوئلا » ارزان ترین بنزین عرضه شده در دنیاست. این موضوع نگرانی هایی را در زمینه قاچاق ایجاد کرده است. این روزها همه مسئولان نگران افزایش میزان مصرف بنزین در کشور هستند و بر این باورند که مصرف روزانه بنزین در کشور روند صعودی داشته است. این مسئله در حالی است که با بالا رفتن قیمت دلار در داخل، باز هم قاچاق سوخت به جمع سودآورهای اقتصاد ایران پیوسته است. این امر نگرانی هایی را ایجاد کرده است؛ نگرانی از این بابت که بخشی از بنزین مصرفی کشور وارداتی است و با ادامه این روند مصرفی، دولت مجبور است در شرایط جنگ اقتصادی و کمبود منابع ارزی، دلارهای بیشتری را جهت واردات این ماده سوختی هزینه کند. به تازگی رییس فراکسیون کارگری طی مصاحبه‌ای اعلام کرد: بخشی از مصرف سوخت در کشور، بوی قاچاق می دهد. «علیرضا محجوب» بیان کرد: مصرف فعلی بنزین کمی شگفت‌انگیز است و بوی قاچاق و خروج از مرزها را می‌دهد! بر اساس برآوردها، حاشیه سود 600 تا 7000تومانی برای قاچاق بنزین ایران به کشورهای همسایه متصور است. این نگرانی از جمله مواردی است که احتمال گران شدن بنزین را افزایش داده است و در سناریوی غالب تری، سهمیه بندی را روی میز مدیریت بحران مصرف بنزین قرار می دهد.
بنزین دو نرخی می‌شود؟
مصرف بنزین در کشور در حالی رو به فزونی است که از طرفی دولت توجه کافی به اجرای سیاست های کنترلی مصرف نداشته و از سوی دیگر از زمان روی کار آمدن دولت تدبیر و امید تاکنون، با وجود اجازه قانونی، هیچگونه افزایش قیمتی در راستای واقعی کردن قیمت حامل های انرژی (در راستای کاهش سهم یارانه ای دولت) انجام نشده است. از آنجا که به گفته کارشناسان، یکی از مهم ترین ابزارهای کنترل مصرف، قیمت است، نمی توان ارزانی قیمت بنزین را در مصرف بالای آن بی تاثیر دانست. اخیرا بحث بنزین دو نرخی بین برخی از بهارستانی‌ها و البته محافل کارشناسی کلید خورد و با اعلام شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی مبنی بر الزام استفاده دارندگان خودرو از کارت سوخت شخصی، احتمال دو نرخی شدن بنزین قوت گرفت. با وجود این گمانه‌ها،  «بیژن زنگنه» وزیر نفت، آب پاکی را روی دست همه ریخت و تاکید کرد: دو نرخی شدن قیمت بنزین شایعه است و فعلا درباره این موضوع چیزی در دولت تصویب نشده است. در همین حال «حسام الدین آشنا» رییس مرکز بررسی­‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری در نشست «بررسی گزینه­‌های جدید سیاست یارانه بنزین» که ۱۰ تیر ماه سال جاری برگزار شد، گفته بود:  درصورت عدم کنترل وضعیت فعلی رشد مصرف، کشور مجددا نیازمند واردات بیشتر خواهد بود. با این وضعیت، رشد شتابان مصرف بنزین ادامه دارد و در صورتی که تولید و مصرف را با هم هماهنگ نکنیم، وارد دوره­‌ای با کمبود فزاینده مواجه  خواهیم شد.
به نظر می رسد دولت به زودی مجبور است در عرصه تولید و عرضه بنزین تصمیمات مهمی بگیرد. مطمئنا وضعیت فعلی عرضه بنزین نمی تواند دوام چندانی داشته باشد  و با توجه به محدودیت منابع دولت به دلیل تحریم ها، احتمالا بنزین در آینده سهمیه‌بندی  یا  دو نرخی عرضه خواهد شد.
 
نویسنده : مرضیه محب الرسول