روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

راه دشوار انیمیشن های ایرانی برای فتح گیشه ها

حضور کم جان انیمیشن های ایرانی در جشنواره اصفهان

کد خبر : 7834
۱۳۹۷/۰۶/۱۳ - ۱۶:۰۸
«انیمیشن» یکی از جذاب‌ترین بخش‌های سینمای کودک و نوجوان است؛ پتانسیل بزرگ و مهمی که اگر چه امروز به صنعتی پول‌ساز در دنیا مبدل شده، اما ایران هم‌چنان از سطح تکنولوژی و خلاقیتی دنیا بسیار عقب‌تر است.
 این مسئله به خوبی در میان فیلم های راه یافته به جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان نیز به چشم می‌خورد. در بخش رقابتی سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، اگرچه اسمی از کارگردانان مطرح و به روز دنیا در زمینه ساخت پویانمایی وجود ندارد، اما آثار قابل قبولی در این بخش به نمایش در می‌آید که البته سهم ایران از آن تنها یک فیلم است. در این بخش تعداد 8  فیلم پویانمایی از 8 کشور در بخش بین‌الملل سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان با یکدیگر رقابت می‌کنند.  «وپ 2» محصول آلمان، «هاروی و موزه سحر آمیز» محصول روسیه، «جزیره‌هیولاها» محصول انگلستان و «ناز بالش» به کارگردانی مانی وطن‌دوست و «آخرین داستان» و... شرکت دارند. حضور دو فیلم، آن هم در جشنواره ای که قرار است مختص فیلم های ایرانی باشد، قابل تامل وتاثر است. این امر نشان می دهد که در این سال‌ها نه تنها سینمای کودک طرفداران چندانی نداشته، بلکه به پتانسیل‌های تجاری انیمیشن‌سازی و تاثیر آن در فرهنگ نیز توجهی نشده است.
آخرین داستان؛ چهره شاخص انیمیشن ایرانی در بخش رقابتی
«آخرین داستان» از معدود انیمیشن‌هایی است که به عنوان یک انیمیشن ایرانی از سوی برخی جشنواره‌های خارجی مورد توجه و دعوت قرار گرفته است. انیمیشن سینمایی «آخرین داستان» برای نخستین بار در جشنواره بین‌المللی فیلم انیمیشن انسی فرانسه به نمایش درآمد.«آخرین داستان» با برداشتی آزاد از شاهنامه به روایت قصه ضحاک ماردوش، کاوه آهنگر و فریدون می‌پردازد. پرویز پرستویی، لیلا حاتمی، حامد بهداد، اشکان خطیبی، بیتا فرهی، اکبر زنجان‌پور، فرخ نعمتی، حسن پورشیرازی، باران کوثری، مجید مظفری، شقایق فراهانی، ملیکا شریفی‌نیا، زهیر یاری، و بانیپال شومون از گویندگان نقش‌های این انیمیشن هستند. راه نیافتن این انیمیشن به بخش رقابتی جشنواره سی و یکم درحالی صورت می گیرد که این فیلم در آخرین دور برگزاری جشنواره «آسیا پاسفیک» توانست مجوز حضو در بخش رقابتی را به دست بیاورد. جایزه آسیاپاسفیک به مثابه اسکار منطقه «آسیاپاسفیک» مطرح است و هر ساله با حضور آثاری از ۷۰ کشور این منطقه برگزار می‌شود.
بخش غیر رقابتی و فرصتی برای انیمیشن‌های محبوب و فاخر
پخش آثار  «هایائو میازاکی» تهیه کننده و کارگردان برجسته ژاپنی را می‌توان یکی از فرصت‌های خوبی دانست که در خلال برگزاری این رویداد فرهنگی در اختیار مخاطبان و خانواده‌ها قرار گرفت. فیلم‌های این کارگردان نامدار به نام های «شهر اشباح» و «قلعه متحرک» دو بار بر پرده سینماهای ایران رفت.  فیلم «قلعه متحرک هاول» که یکی از بهترین فیلم‌های میازاکی است، در سال ۲۰۰۴ اکران شد و از همان ابتدا، یک بار نامزد جایزه اسکار شد و در سال ۲۰۰۴ نیز جایزه اوسلا برای بهترین اثر تکنیکی در جشنواره ونیز را دریافت کرد. «قلعه متحرک هاول» داستان دختری به نام «سوفی» است که در مغازه قدیمی کلاه فروشی پدرش کار می‌کند و زندگی آرامی دارد؛ اما پس از آشنایی وی با جادوگر هاول که یک قلعه متحرک دارد، زندگی او کاملا دگرگون شده و با هیجان  زیادی همراه می شود. یکی از دلایل این هیجان ها، جادوگر زباله هاست که به دنبال شکست دادن و کشتن «جادوگر هاول» و «سوفی» است. این فیلم  رتبه ۱۲۵ در ۲۰۰ انیمیشن برتر دنیا از نگاه IMDB را کسب کرده است که بنیادی بسیار مهم در رتبه‌بندی فیلم‌هاست. میازاکی در سال ۲۰۱۴ با انیمه «ابر بر می خیزد» از انیمه‌سازی خداحافظی کرد؛ اما مثل دو بار خداحافظی قبلی‌اش، باز هم نتوانست این کار را انجام دهد.
کودکانه نبودن، بزرگ ترین نقص انیمیشن های ایرانی
اگرچه در سال های اخیر شاهد افزایش ساخت انیمیشن هستیم، اما در مجموع، تولید انیمیشن خوب انگشت شمار است و تولید سالی دو الی سه انیمیشن بسیار کم به نظر می رسد. به‌رغم اینکه انیمیشن ایرانی در سال‌های اخیر پیشرفت هایی داشته است، اما جدا از تکنولوژی روز دنیا که هنوز در ایران بسیار کم‌رنگ است، فیلم‌نامه را می توان بزرگ ترین نقطه‌ضعف پویانمایی ایرانی دانست. علاوه بر ضعف ساختاری، نبود داستان‌های کودکانه نیز ضعف دیگر فیلم‌نامه‌هاست. اغلب فیلم‌های موفقی که تا کنون در ایران توانسته است به سوددهی برسد، بیشتر اسطوره ای یا برگرفته از  قصه های باستانی و دینی است؛ اما در نهایت موضوع تازه ای برای روایت وجود ندارد و اغلب پارامترهای کودکانه و جذاب رده های پایین سنی در آن به چشم نمی آید.
در نهایت، نباید از این مسئله مهم غافل شد که ایران در راه ساخت انیمیش، تازه کار است و این صنعت هنوز نوپاست. به همین دلیل لازم است در کنار برگزار جشنواره های تخصصی مانند رویداد فرهنگی اخیر در اصفهان بیشتر نسبت به فیلم های پویا نمایی داخلی توجه شود.
نویسنده : آرتا زاهد