روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

پربازدیدترین اخبار

وقتی بیکاری، ساز دست‌فروشی در ناوگان حمل و نقل عمومی شهر را کوک می‌کند

تجارت اتوبوسی!

کد خبر : 7908
۱۳۹۷/۰۶/۲۱ - ۱۰:۱۷
وقتی اتوبوس در ایستگاه نگه می‌دارد، پسر جوان برای راننده دستی تکان می‌دهد و سوار اتوبوس می‌شود؛ بلافاصله کیفش را باز می‌کند و مشغول تبلیغ برای فروش سفره‌هایی می‌شود که به گفته خودش ارزان و باکیفیت هستند.
در ایستگاه بعدی، پسرجوان از اتوبوس پیاده می‌شود بدون اینکه چیزی فروخته باشد. این صحنه‌ای است که این روزها به وفور در اتوبوس‌ها و مترو به چشم می‌خورد. فروشنده‌های بزرگ و کوچکی که تلاش می‌کنند چیزی به مسافران ناوگان حمل و نقل عمومی بفروشند، کالاهایی که اتفاقا بسیار ارزان‌تر از مشابه آن‌هادر فروشگاه‌های سطح شهر هستند؛ از پودر زعفران گرفته تا لوازم‌التحریر؛ تقریبا هر چیزی را می‌توان در بساط دست‌فروشان مدرن پیدا کرد.
رونق دست‌فروشی زیر سایه کسادی بازار
درحالی‌که بسیاری از کارشناسان، رواج دست‌فروشی در سطح شهر را ناشی از افزایش هزینه‌های زندگی، بیکاری، نبود جا و مکان و ناتوانی در پرداخت اجاره مغازه یا غرفه می‌دانند، اما «دست‌فروشی» یا به عبارت بهتر «بساط‌گستری»  در بسیاری از کشورهای دنیا امری پذیرفته شده و در جهت پاسخگویی به نیازهای جامعه تلقی می‌شود که از آن برای جلب و جذب گردشگر نیز استفاده می‌شود. دست‌فروشی به عنوان یک حرفه و کار غیررسمی، روز‌به‌روز در حال گسترش است و فارغ از معایب و مزایای آن، از سدمعبر و مزاحمت‌های گاه و بیگاه برای مشتریان و فروش اجناس تقلبی و بی‌کیفیت گرفته تا ارزان و در دسترس بودن اجناس، پدیده‌ای رو به رشد در جامعه به شمار می‌رود که نگاه‌ها و بازخوردهای مختلفی نسبت به آن وجود دارد.
محصولات تقلبی با برندهای اصلی
ارزان بودن کالاهایی که دست‌فروشان می‌فروشند، معمولا یا به دلیل قاچاق یا به واسطه تقلبی بودن آن‌هاست. بدون شک در هر دو مورد آنچه تهدید به حساب می‌آید، غیراستاندارد و غیربهداشتی بودن این کالاهاست. نکته قابل توجه داستان اینجاست که تولید این محصولات که اکثر آن‌ها تقلبی هستندیا با جعل مارک‌های برند تولید می‌شوند، به هیچ وجه قابل ردیابی و پیگیری نیستند و در اغلب موارد حتی فروشنده بیچاره نیز نمی‌داند چه محصولی را می‌فروشد و از خطرات این اقدام بی خبر است. همین نبود اطلاعات درست، موجب می‌شود حتی بسیاری از کالاهای خوراکی مانند پودر زعفران، انواع آدامس‌های خارجی و ... که به وسیله دست‌فروشان عرضه می‌شوند، به خصوص در میان خانم‌ها طرفداران زیادی داشته باشند.
وجود رنگ‌های مصنوعی و مواد اولیه غیربهداشتی می تواند عوارضی چون آسم، کهیر، تضعیف سیستم ایمنی، اختلال در خواب، بیش‌فعالی در کودکان، ایجاد فشارخون، تاثیر بر عملکرد کلیه‌ها، کبد و هورمون‌ها، کاهش سطح ویتامین‌ها، ایجاد ضایعات بینایی و سرطان را به دنبال داشته باشد. در همین رابطه باید گفت که برخی از افراد سودجو، هنگام تولید ساده‌ترین محصولات غذایی برای جذب مشتری و ترغیب افراد به خرید دوباره محصولات خود، از انواع موادمخدر استفاده می‌کنند تا به واسطه ایجاد سرخوشی غیرطبیعی، افراد را به خرید محصولات خود معتاد کنند.
پایین بودن قیمت‌ها به دلیل حذف هزینه‌های اضافی
بسیاری از کالاهای عرضه شده در اتوبوس‌ها و مترو، ارزان‌تر از اجناس مغازه‌ها به فروش می‌رسند.
 «رضا» یکی از این دست‌فروشان که این روزها به دلیل باز شدن مدارس، دفتر و خودکار می‌فروشد، می‌گوید: به دلیل حذف هزینه‌های اضافی مانند اجاره‌بها و مالیات، می‌تواند ارزان‌تر کالاها را بفروشد. علاوه بر این بسیاری از فروشندگان، تولیدات خانگی خود را به مشتریان عرضه می‌کنند؛ به همین دلیل با حذف واسطه‌ها می‌توانند با سود کمتر، قیمت‌های مناسب‌تری داشته باشند. بسیاری از این افراد به‌خصوص بچه‌هایی که در اتوبوس‌های «بی.آر.تی» به دست‌فروشی می‌پردازند، لهجه‌های غیربومی دارند. یکی از همین کودکان که خودکار می فروشد می‌گوید: با برادرانم یک ماهی است که به اصفهان آمده‌ام. او که اهل یکی از روستاهای «کردستان» است، می‌گوید؛ اجناسی که می‌فروشد را خودش شخصا از لب مرز خریده است و به دلیلِ قیمت‌ پایین، مشتریان زیادی دارد. این موضوع را به وفور می‌توان در میان کودکان دست‌فروش نیز مشاهده کرد؛ اتباعی از «افغانستان» و «پاکستان» که کالاهایی را با خود برای فروش آورده اند. به‌رغم آسیب‌های دست‌فروشی به دلیل شرایط اقتصادی و رواج بیکاری، شهرداری نتوانسته است این پدیده را کنترل کند؛ حتی شاید در آینده‌ای نزدیک، این پدیده رونق بیشتری هم بگیرد.
نویسنده : طیبه معینی