روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

پربازدیدترین اخبار

چرا طرح های اشتغال‌زایی دولت ها ناکام مانده است؟

شیب تند بیکاری در اصفهان

کد خبر : 8589
۱۳۹۷/۰۸/۲۵ - ۱۵:۰۱
«بیکاری» از جمله معضلاتی است که هر روز بر ابعاد فاجعه بار آن افزوده می شود؛ دولت در حالی در کاهش آمار روز افزون بیکاری در ایران ناکام مانده است که طی سال های اخیر طرح های زیادی در زمینه کارآفرینی به اجرا درآمده است؛ اما همچنان مشکل اشتغال در کشور باقی است. بر اساس جدیدترین جدولی که از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده است روند رشد بیکاری در سه سال اخیر بسیار تند بوده، این در حالی است که در این سال ها دولت تقریبا در ابتدای هر سال از اجرای طرح های اشتغال زایی بهره برداری می کند که ظاهرا نتوانسته به خوبی این غول را مهار کند.
اصفهان صدر نشین لیست بیکارترین استان ها
اگر چه پیش از این در آمار مرکز ایران همواره اصفهان صدر نشین لیست بیکارترین استان ها بوده است؛ اما در جدولی که اخیرا از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده به خوبی می توان دید که آمار بیکاری با شیب تندی در سال های اخیر در استان گسترده شده است. نرخ آمار بیکاری در سال 1390 ، 2/13بوده و در فاصله سال های 90 تا 93 این ارقام چندان بالا و پایین نشده، حتی در سال 1392 بیکاری در استان کاهش هم داشته و به مرز 9/10رسیده است؛ اما طی سال های 1395 تا 1397 شیب بیکاری در استان تندتر شده و از 8/13در سال 1394 به 15 در تابستان 97 رسیده است. اصفهان به عنوان یک استان صنعتی در حالی از بیکاری رنج می برد که در همین جدول های منتشر شده برخی از استان ها مانند البرز از نرخ بیکاری 3/19درصد در سال 1390 به نرخ 13.8 در تابستان امسال رسیده اند. روند افزایش بیکاری به جز در چند استان مانند کرمانشاه و کهگیلویه و بویر احمد که تقریبا از نقاط محروم به شمار می آیند تقریبا در هیچ استانی مانند اصفهان تا به این حد بالا گزارش نشده است. مثال دیگری که می توان در این زمینه به آن اشاره کرد استان فارس است؛ این استان در سال 1390 دارای نرخ بیکاری 5/18 بوده که در تابستان امسال این عدد به 7/8رسیده است و این به خوبی نشان می دهد که مسئولان استانی اصفهان تا چه حد در این سال ها با فرصت سوزی منجر به شیوع بیکاری در این استان به اصطلاح برخوردار شده اند. به نظر می ر سد در بالا و پایین شدن این آمار البته خشکسالی های اخیر نیز دخالت داشته باشد. این را می توان مبنای نوسان نرخ بیکاری در استان های در معرض خشکسالی مانند یزد، اصفهان، هرمزگان و حتی خوزستان نیز مشاهده کرد؛ استان هایی که در چند سال اخیر به دلیل درگیری در تنش های آبی و مشکلات زیست محیطی عملا خالی از سرمایه و به نوعی سرمایه گریز شده اند.
چرا دولت در اجرای طرح های اشتغال ناکام است؟
ارائه این آمار این مسئله را به ذهن متبادر می کند که چرا در این سال ها همواره دولت به رغم ارائه طرح های کارآفرینی اما در ایجاد اشتغال ناکام بوده است؟ موضوع اصلی این است که منابع متناسب با نیاز طرح ها اختصاص داده نشده است و تزریق نامناسب بودجه به طرح های اشتغال زایی طی سال‌های پیشین دولت هم چندان موفق نبود.مانند آنچه در زمان دولت احمدی نژاد بر سر طرح بنگاه های کوچک زودبازده اتفاق افتاد و عملا منفعتی در زمینه اشتغال به جز وام های بر زمین مانده و تورم غیر قابل کنترل نتیجه ای در بر نداشت.
علاوه بر این کاهش رشد اقتصادی و کاستن از هزینه های عمرانی نیز از جمله دلایلی است که تولید را زمینگیر کرده و افراد را بیکار تر. اگر چه در سال های اخیر ایران روی کاغذ و نرخ های آماری رشد داشته؛ اما واقعیت این است که رشد اقتصادی مورد نظر به غایت بی‌کیفیت است و این همان مسئله‌ای بود که حتی دستگاه‌های ذی‌ربط داخلی نیز بارها به آن اشاره کرده‌اند. زیرا رشد بی‌کیفیت بنا بر تعریف رشد مبتنی بر خام فروشی، دلالی، سوداگری و ترویج تجارت پول است و جایی برای اشتغال ندارد. عملکردهای ضربتی و مقطعی نیز یکی از اصلی ترین علل به سرانجام نرسیدن مشکل بیکاری در ایران است، این ویژگی در کنار عدم تخصیص منابع، عملا رشد اشتغال در کشور را در آستانه یک بحران قرار داده است.
اصولا طرح‌های ضربتی به رغم وجود ظرفیت‌های خالی در صنایع کشور و به دلیل نبود منابع پایدار و بسترهای لازم سیاسی و اقتصادی،  تنها موجب ایجاد موجی از نقدینگی در بازار شده و در نهایت ناکام می مانند.برای حل مشکل بیکاری باید به‌دنبال راهکارهای بلندمدت و پایدار بود. به این ترتیب که از طریق رشد اقتصادی، بخش تولید و کالا و خدمات فعال شود تا به این ترتیب امکان جذب نیروی کاری که همه‌ساله به بازار افراد جویای کار افزوده می‌شوند، فراهم شود.برای کاهش نرخ بیکاری جز همین طریق راه میانبری وجود ندارد؛ گرچه دولت می‌تواند از راه‌های غیراصولی اقداماتی انجام دهد که نرخ بیکاری به‌صورت کوتاه‌مدت و صوری پایین‌تر نشان داده شود؛ اما راه اصولی همان است که از طریق رشد میسر شود.
نویسنده : علیرضا کریمیان