روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

پربازدیدترین اخبار

آیا ورود وزارت جهاد کشاورزی به کشت فراسرزمینی در 5 کشور می تواند مشکلات کشاورزان اصفهانی را حل نماید؟

کشاورزهای لژیونر!

کد خبر : 8690
۱۳۹۷/۰۹/۰۴ - ۱۴:۳۴
خشکسالی در ایران چند سالی است که کشاورزان را هم به خیل بیکاران اضافه کرده است؛ افرادی که روزگاری جزو پردرآمد‌ترین اقشار کشور بودند حالا باید در حاشیه برداشت های بی رویه و عدم مدیریت درست آب و البته کم بارش بودن آسمان ایران در سال های اخیر اغلب در فشار باشند و روزگارشان به سختی بگذرد.
 اگر چه تاکنون راهکارهای زیادی برای این معضل عنوان شده است و حتی کار به اعتراضات خیابانی و تحصن هم رسید؛ اما در نهایت کشاورزان همچنان بلاتکلیف و بیکار روزگار می گذرانند و نه دولت به وعده هایش برای دادن غرامت و حق نکشت عمل کرده و نه مدیران استانی چاره ای برای رساندن آب به زمین های خشک آنها اندیشیده اند. در این میان راهکاری به نام کشت فراسرزمینی مطرح شده است که شاید بتواند بخشی از این افراد که عمر خود را به کشاورزی و زراعت گذرانده اند را بار دیگر به چرخه کشاورزی بازگرداند.
کشاورزانی که ترک سرزمین می کنند
طی چند هفته اخیر، کشت سیب زمینی های سمی در کرمانشاه خبرساز شد؛ اما آنچه در حاشیه این خبر به چشم نیامد این بود که عنوان شد عمده کشاورزانی که در کرمانشاه به کشت سیب زمینی می پردازند کشاورزان اصفهانی هستند. کسانی که حالا برای پیدا کردن شغل، راهی سایر استان ها شده و عمدتا با اجاره زمین های کشاورزی به کشت و زرع مشغول هستند. این مسئله را رییس خانه کشاورز اصفهان نیز تایید کرد. به گفته صادقی، کشاورزان اصفهانی به امید رسیدن به درآمد و یافتن کار تقریبا در سراسر کشور پراکنده شده اند؛ اما علاوه بر داخل، اعزام کشاورزان به خارج از کشور برای کشت و زرع نیز اخیرا مطرح شده است. این طرح که موسوم به طرح کشت فراسرزمینی است، به گفته مسئولان جهاد کشاورزی قرار است به زودی در 5 کشور کلید بخورد. در روزهای گذشته مدیرعامل موسسه جهاد استقلال کشور اعلام کرد: وزارت جهاد کشاورزی با همکاری وزارتخانه‌ها و بانک‌های متولی در عرصه کشت فراسرزمینی ورود پیدا کرده است.
«علیرضا ولی » هدف از این کار را  تامین امنیت غذایی کشور و بحث آب‌های مجازی عنوان کرد. مدیرعامل موسسه جهاد استقلال کشور افزود: تعداد کشورهای هدف ایران در کشت فراسرزمینی 5 کشور آذربایجان، قزاقستان، پاکستان، اکراین، روسیه و غناست که به وسیله وزارت جهاد کشاورزی تعیین و معرفی شده‌اند.
کشت فراسرزمینی چیست؟
کشت فراسرزمینی به معنای کاشت انواع محصول در سایر کشورها و واردات آن به ایران است. بر اساس این طرح زمین‌هایی در قطعات بزرگ که بیشتر از یک هزار هکتار است در کشورهای مبدأ خریداری یا به صورت بلندمدت اجاره می‌شوند، سپس محصولات کشت شده در این زمین ها با ایران وارد و یا از همان کشور صادر می شود و پول آن به کشور وارد می شود. بر اساس اعلام مسئولان سازمان جهاد کشاورزی، ایران چهار سال است به شکل رسمی و آکادمیک به کشت فراسرزمینی ورود پیدا کرده و امسال در کشور اکراین در سطح یک هزار و 200 هکتار کشت انجام گرفته و محصول هم برداشت شده است. در قزاقستان هم 13 هزار هکتار کشت شده و در حال حاضر در این زمین‌ها تولید صورت می‌گیرد. نبود منابع آبی و خاکی و یا داشتن مزیت سرزمین و پایین بودن قیمت تمام شده برای برخی از محصولات در کشورهای دیگر از عمده دلایل روی آوری کشورها به موضوع کشت فراسرزمینی است. به عنوان مثال کشت در کشورهایی مانند آذربایجان و یا اکراین می تواند زمینه صادرات این محصولات به روسیه را فراهم کند و با توجه به نزدیکی مسافت هزینه این صادرات بسیار پایین تر از ایران خواهد بود. این نوع از کشت برای کشورهای میزبان نیز مقرون به صرفه خواهد بود؛ چرا که معمولا زمین های بایر و یا زمین هایی که کشت در آنها صورت نمی گیرد در اختیار کشور میهمان قرار خواهد گرفت که این مسئله با توجه به کار و اجرای طرح های آماده سازی می تواند چرخه تولید در کشورهای میزبان را افزایش دهد. کشت فراسرزمینی تنها به محصولات کشاورزی و باغی محدود نمی‌شود و در تولید گوشت قرمز، گوشت سفید و صنایع لبنی نیز قابل اجراست. به عبارتی، با تکیه بر کشت فراسرزمینی می‌توان بخش عمده‌ای از نیازهای غذایی کشور را به دور از نوسانات بازارهای جهانی و بازی‌های سیاسی دولت‌ها و در قالب حمایت‌های دولتی تامین کرد.
کشت فراسرزمینی؛ از فرصت تا تهدید
اگر چه این طرح می تواند بخشی از بحران بیکاری و یا تامین مواد غذایی را برای ایران مرتفع کند؛ اما به همان میزان نیز می تواند در صورت سوء مدیریت و برنامه ریزی ضرر رسان باشد. به عقیده کارشناسان، کشت فراسرزمینی نباید روی محصولات استراتژیکی مانند گندم و جو متمرکز باشد چرا که عملا تولید این محصول در داخل را با چالش و کمبود مواجه خواهد کرد از سوی دیگر پیچیدگی این نوع از کار با سیاست های کلان میان کشورها نیز می تواند روی میزان امنیت شغلی کارگران موثر باشد؛ اما در نهایت برای کشوری مانند ایران که درگیر در بحران آب به صورت جدی است ورود این محصولات به کشور، درواقع نوعی واردات آب به صورت مجازی است. آنچه در بحث فعالیت در زمینه کشت فراسرزمینی و کارآفرینی حاصل از آن برای کشاورزان اصفهانی قابل توجه است این است  که به رغم بحرانی بودن شرایط کشاورزان و وفور بیکاری در میان آنها اما همچنان مسئولان استانی قدم جدی در زمنیه فراهم آوردن شرایط برای کشت فراسرزمینی توسط کشاورزان اصفهانی ایجاد نکرده‌اند. این موضوع در حالی است که در استان هایی مانند خراسان رضوی و فارس حتی کار اعزام کشاورزان به کشورهایی مانند گرجستان و آذربایجان نیز انجام شده است؛ اما در اصفهان تنها چند پیشنهاد نصفه و نیمه از سوی برخی از مراکز مانند اتاق بازرگانی مطرح شده است. در حالی که از سال 95 این طرح در اصفهان مطرح شد و حتی بازدید ها و برنامه هایی در جهت اجرایی شدن این برنامه برای کشاورزان اصفهانی مانند بازدید از اکراین و ...صورت گرفت؛ اما هنوز خبری از عملیاتی شدن این طرح آن هم در روزگار سخت کشاورزان اصفهانی نیست.
 
نویسنده : مرضیه محب رسول