روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

پربازدیدترین اخبار

رشد خط فقر در ایران نگران کننده است؛

رد فقر بر چهره روستاییان اصفهانی

کد خبر : 8876
۱۳۹۷/۰۹/۲۱ - ۹:۲۲
اینکه مردم در سال 1397 فقیرتر و دارای قدرت خرید کمتری شده اند، مسئله ای است که هر کس با هر مقدار سواد و دانشی به آن پی برده؛ اما در یک برآورد رسمی، مرکز پژوهش های مجلس با انتشار گزارشی تایید کرده است که مردم ایران به خصوص در شهرهای بزرگ و مناطق روستایی به نسبت بیشتری از سال‌های گذشته به خط فقر نزدیک‌تر و یا زیر آن قرار گرفته اند. چند روز پیش، مرکز پژوهش های مجلس خط فقر سال 95 را محاسبه کرد. طبق این محاسبه خط فقر خانوار 4 نفره تهران 2 میلیون و 79 هزار تومان تخمین زده شده بود؛رقمی که امسال با وجود تورم شدید حتما با تغییراتی همراه شده است. حالا در گزارشی جدید این مرکز خط فقر تابستان 97 را بررسی کرده است.

خطی که هر روز پر رنگ تر می شود
خط فقر یا آستانه فقر، حداقل درآمدی است که برای زندگی در یک کشور خاص در نظر گرفته می‌شود. در سال‌های اخیر این خط از سوی مراجع رسمی در ایران اعلام نشده و کارشناسان بازار کار می‌گویند نگرانی دولت‌ها از بیان جزییات، این است که برخی مقایسه‌ها در جامعه صورت گیرد. آخرین گزارش خط فقر مربوط به سال 1395 می شود که بر اساس آن، خط فقر زندگی در پایتخت ۲ میلیون و ۷۰۰ هزارتومان برای یک خانوار ۵ نفره بوده که سهم هر فرد در این بخش ماهیانه ۵۴۰ هزارتومان است؛ اما طبق گزارشی که منتشر شده، برآورد خط فقر در تابستان 1397 نشان از کاهش قابل توجه قدرت خرید خانوار دارد. درحالي که در بهترین حالت درآمدهای خانوار در تابستان 1397 نسبت به بهار 1397 ثابت مانده است، خط فقر مطلق برای یک خانوار چهار نفره در شهرستان تهران، 300 هزار تومان و برای کلان شهری مانند اصفهان 200 هزار تومان افزایش یافته است. با توجه به اینكه فقرا، نسبت به سایر افراد جامعه، سهم بيشتری از هزینه های خود را به گروه خوراکي تخصيص مي دهند، پيش بيني مي شود با توجه به رشد قابل توجه شاخص قيمت برخي گروه ها (نظير گروه خوراکي) در سال 1397 نسبت به سال‌های گذشته، خط فقر نيز در ادامه سال 1397 با مقدار رشد بيشتری روبه رو باشد. همچنين، خط فقر معادل با شهریورماه 1397 نيز محاسبه شد که برای شهرستان تهران، مقدار سرانه آن  در حدود دوميليون و هفتصد و بيست و هشت هزار تومان برآورد شده است و برای خانوار چهار نفره حدود 2850 هزار تومان برآورد شد. با توجه به اینكه فقرا، نسبت به سایر افراد جامعه، سهم بيشتری از هزینه های خود را به گروه خوراکي تخصيص مي دهند، پيش بيني مي شود با توجه به رشد قابل توجه شاخص قيمت برخي گروه ها (نظير گروه خوراکي) در سال 1397 نسبت به سال های گذشته، خط فقر نيز در ادامه سال 1397 با مقدار رشد بيشتری روبه‌رو باشد. همچنين، خط فقر معادل با شهریورماه 1397 نيز محاسبه شد که برای شهرستان تهران، مقدار سرانه آن حدود 1050 هزار تومان و برای خانوار چهار نفره حدود 2850 هزار تومان برآورد شد.
روستاییان اصفهان در رده فقیر ترین افراد ایران
نکته قابل توجه و تاسف در گزارش منتشر شده از سوی مرکز پژوهش های مجلس پایین بودن جامعه روستایی ایران و البته برخی از استان ها در مقایسه با خط فقر است. هر چند بیشترین خط فقر برای روستاییان تهران و البرز عنوان شده است اما اصفهان نیز از جمعیت فقیر روستایی زیادی برخوردار است که با توجه به مشکلات حوزه آب و بیکاری کشاورزان قابل پیش بینی بوده است. نكته قابل توجه در خصوص مقایسه خط فقر روستایي و شهری آن است که خط فقر روستایي در تمامي خوشه ها در تابستان 1397 نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد بيشتری را نسبت به خط فقر شهری داشته است. این موضوع مي تواند نشان دهنده افزایش شدت فقر در این مناطق باشد.
تورم فقرا چقدر است؟
از دیگر نتایج به دست آمده از مطالعه مرکز پژوهش های مجلس، استخراج سبد مصرفي فقرا و محاسبه نرخ تورم فقراست. منظور از تورم فقرا، رشد قيمت سبد مورد استفاده همه فقراست، یعني سبد مصرفي خانوارهایي که زیر خط فقر قرار دارند استخراج شده و با توجه به شاخص قيمت ها، رشد آن محاسبه شده است. بر اساس مطالعه محاسبه خط فقر در سال 1395، خانوارهای فقير شناسایي شده و سبد مصرفي آنها استخراج شده است. این سبد به عنوان سبد فقرا در نظر گرفته شده و نرخ رشد هزینه این سبد، نرخ تورم فقرا را به دست خواهد داد. نرخ تورم فقرا در کنار نرخ تورم کل به تفكيكي هر خوشه و مناطق جغرافيایي در جداول زیر ارائه شده است.نرخ تورم محاسبه شده برای فقرا در بهار و تابستان 1397 نشان مي دهد که هرچند اختلاف اندکي بين نرخ تورم فقرا و تورم کلي وجود دارد، اما در هر صورت تورم فقرا کمتر از تورم کلي در هر خوشه به دست آمده که با نتایج تورم دهكي مرکز آمار که تورم دهک اول را کمتر از دهک دهم مي داند نيز هماهنگي دارد. این رقم برای فقرا رقم قابل ملاحظه ای است و لزوم توجه به سياست های حمایتي را مي رساند. در این راستا باید توجه داشت که هماهنگ و یكپارچه سازی سياست های حمایتي که توسط نهادهای مختلف اتخاذ مي شود و همچنين هدفمندی این سياست ها در شناسایي گروه های نيازمند (که لازمه آن دسترسي کليه نهادهای تصميم گير و پژوهشي به داده ها و اطلاعات مربوط به خانوار است) از اهميت قابل ملاحظه ای برخوردار است.
نویسنده : مرضیه محب رسول