روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

روایت کودکانی که یک شبه بزرگ می شوند؛

عروسک بازی در خانه شوهر

کد خبر : 9142
۱۳۹۷/۱۰/۱۱ - ۱۵:۱۴
جدال های لفظی میان طرفداران و منتقدان طرح ممنوعیت کودک همسری در فضای مجازی و رسانه ای کشور همچنان ادامه دارد در حالی که طرح ممنوعیت ازدواج دختران زیر 15 سال در مجلس شورای اسلامی رای نیاورد، موافقان تصویب این طرح همچنان اعلام می کنند اگر اجازه ازدواج برای دختران سیزده ساله صادر می شود باید امکان دادن رای و معامله های اقتصادی نیز به این افراد داده شود؛ چرا که وقتی می توانند برای بزرگ ترین توافق زندگی‌شان تصمیم گیری کنند باید در سایر حوزه ها نیز اختیار داشته باشند.
 در اظهاراتی جنجالی، معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده در خصوص رد لایحه مربوط به کودک همسری در کمیسیون قضائی مجلس گفت: اگر سن ۱۳ سال برای ازدواج خوب است پس همه قوانین دیگر هم روی همین سن آورده شود تا کودکان ۱۳ ساله بتوانند رای دهند، گواهینامه بگیرند و درخواست طلاق دهند.
کودک همسری به روایت آمار
در سال 95 ، 17 درصد از ازدواج‌های کشور مربوط به ازدواج دختران زیر 18 سال بوده و بیش از پنج درصد ازدواج‌ها در سنین کمتر از 15 سالگی ثبت شده است. در ایران خراسان‌رضوی، آذربایجان‌شرقی، خوزستان، سیستان‌وبلوچستان، آذربایجان‌غربی، اصفهان و هرمزگان استان‌هایی‌ هستند که بیشترین ازدواج‌های زودهنگام در آنها اتفاق می‌افتد. اخیرا فرشید یزدانی، مدیرعامل و عضو هیئت‌مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان اعلام کرده است در ایران نزدیک به یک‌میلیون کودک‌همسر داریم که ۳۷ هزار نفر از آنها زیر ۱۵ سال و ۱۸۰ هزار نفر زیر ۱۸ سال هستند. به گفته وی، ۲۴ درصد از کل ازدواج‌ها مربوط به کودکان است. آمار قابل توجه دیگری مربوط به کودکان مطلقه وجود دارد که نشان می‌دهد که در سال ۹۳، ۱۵ هزار کودک مطلقه داشتیم؛ ۱۳ هزار کودک ۱۵ تا ۱۸ سال و بقیه زیر ۱۵ سال. این آمار در حالی است که در ثبت‌احوال آمار پسران ازدواج‌کرده زیر ۲۰ سال و دختران زیر ۱۰ سال به تفکیک لحاظ نشده است.
فقر فرهنگی علت اصلی کودک همسری در ایران
روزنامه آفتاب یزد، چندی پیش گزارشی از یکی از روستاهای اصفهان منتشر کرد که در آن به رواج پدیده کودک همسری در میان دختران این روستا اشاره داشت؛ دخترانی که معمولا تا پیش از 16 سالگی ازدواج می کردند و معمولا تا 18 سالگی بچه دار می شوند. در این گزارش به نکته مهمی نیز اشاره شده  بود و آن اینکه علل ازدواج دختران در این روستا به دلایل فرهنگی و سنتی است. با وجود اینکه در برخی از مناطق ایران مانند سیستان و بلوچستان و بخش هایی از خراسان رضوی ازدواج کودکان به دلایلی مانند فقر مالی و تنگدستی خانواده ها صورت می گیرد؛ اما در مناطق مرکزی مانند اصفهان این پدیده ریشه در سنت ها و آداب و رسوم مردم آن منطقه دارد که البته در سال های اخیر تقریبا حرکتی به جز چند برخورد قضائی و یا ممنوعیت های قانونی در ثبت این نوع از ازدواج ها صورت نگرفته است. کارشناسان اجتماعی معتقدند در بسیاری از اوقات نیاز مادی نیست که موجب تسهیل امور ازدواج کودکان می شود بلکه بافت فرهنگی جوامع کوچک‌تر و پاره فرهنگ‌ها‌ست که این امر را رقم می زند!
طرحی که پای پیامک های تهدید آمیز را به مجلس باز کرد
در ماه های اخیر بررسی و مطرح شدن طرح مقابله با کودک همسری و ارتقای سن ازدواج برای دختران از 13 سال به 15 سال در حالی در مجلس شورای اسلامی مطرح شد که موافقان و مخالفان سرسختی داشت و حتی گفته شد که در مخالفت با تصویب این طرح پیامک های تهدید آمیزی برای مطرح کنندگان آن ارسال شده است. مطرح کنندگان این طرح مرکز پژوهش های مجلس را از جمله اصلی ترین مخالفان آن می دانند به طوری که «طیبه سیاوشی» درباره عدم همکاری مرکز پژوهش‌ها در تدوین طرح «کودک همسری» گفته است: «این مرکز در تمام همایش‌هایی که درباره ازدواج زیر ۱۸ سال انجام می‌گیرد حضور می‌یابد تا بتواند جلوی افزایش سن ازدواج را بگیرد.» به گفته سیاوشی، این مرکز اعتقاد دارد که تعداد ازدواج‌هایی که در سن کودکی اتفاق می‌افتند کم است و همین مسئله را پایه اصلی مخالفت خود با افزایش سن ازدواج می‌دانند. در مقابل اما مخالفان این طرح معتقدند برخی از دلایل اصلی طرفداران افزایش سن ازدواج حتی به صورت علمی نیز مورد تایید نیست. کبری خزعلی، عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان و از مخالفان طرح ممنوعیت کودک همسری در این زمینه گفته است: « با وجود فشار زیاد معاونت امور زنان ریاست جمهوری و فراکسیون زنان مجلس و هم چنین تصریح نهادهای بین المللی به تغییر قانون سن ازدواج در کشور، این امر مورد اقبال عمومی واقع نشد». خزعلی همچنین گفته است: در حمایت از تغییر قانون سن ازدواج دلایلی همچون آمار بالای طلاق در این سن، خطرات پزشکی برای مادران در این سن، ازدواج این گروه سنی با افراد دارای سن بالای میانسالی و پیری و ...مطرح شده؛ اما با توجه به آمار رسمی کشور بسیاری از این ادعاها رد شد و هم چنین جمع کثیری از پزشکان نظریه خطر بالای مرگ برای مادران در سنین پایین را رد کرده‌اند و این آمار را شامل فقط یک درصد از مرگ و میر مادران دانسته اند که بسیاری از آن ها به دلیل وجود بیماری زمینه‌ای و ... بوده است و با وجود تمام موضع گیری‌های اشتباه پزشکی از سوی برخی افراد، کسانی که در سنین زیر ۲۰سال مادر می‌شوند در برابر سرطان‌های زنانه از سلامت بیشتری برخوردارند.
اخیرا مرکز پژوهش‌های مجلس طی تحقیق گسترده‌ خود تغییر قانون را لازم ندانسته و بسیاری از ادعاهای حامیان تغییر قانون سن ازدواج را رد کرده است. به رغم این ادعا اما اغلب متخصصان زنان و زایمان معتقدند بارداری پیش از 18 سالگی می تواند خطرات جدی برای مادر و جنین به همراه داشته باشد. موافقان تصویب این طرح معتقدند مخالفان تنها به دلیل اینکه تصویب این طرح را یک ژست غربی می دانند با آن مخالف هستند در صورتی که این مسئله بیشتر جنبه های علمی و روانی دارد که حاصل پیشرفت های علمی و پزشکی است و به صورت مستقیم با سلامت روانی و فردی افراد جامعه در ارتباط است.
نویسنده : پریسا سعادت