روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

مهم‌ترین رویداد‌های نجومی دی ماه؛

از نخستین رویداد نجومی سال ۲۰۱۹ تا بارش شهابی ربعی

کد خبر : 9148
۱۳۹۷/۱۰/۱۲ - ۱۰:۲۰
نخستین رویداد نجومی سال جدید میلادی مصادف با دی ماه ۹۷، رویداد نجومی مقارنه ماه با سیاره زهره (ناهید) رخ می‌دهد.
عمران مرادی عضو کمیته علمی مرکز نجوم ادیب اصفهان، در خصوص رویداد‌های نجومی دی ماه ۹۷ گفت: این پدیده نجومی ساعت ۳:۵۵ دقیقه بامداد روز چهارشنبه ۱۲ دی‌ماه قابل مشاهده است. در این پدیده سیاره ناهید به اندازه ۱.۳ درجه در جنوب هلال ماه قرار خواهد گرفت و ترکیب زیبایی برای علاقه‌مندان به عکاسی نجوم فراهم می‌آورد.

وی با بیان اینکه سیاره زهره (ناهید) بعد از خورشید و ماه درخشان‌ترین جرم آسمان است، تصریح کرد: این سیاره نسبت به سیاره "عطارد" از خورشید دورتر است، با این حال داغ‌ترین سیاره منظومه شمسی است، زیرا ابر‌های بسیار غلیظی اطراف این سیاره را فرا گرفته‌اند که با ایجاد حالت گلخانه‌ای دمای سطح سیاره را بسیار داغ و سمی می‌کنند.

این پژوهشگر نجوم، سیزدهم دی ماه را اجتماع "ماه"، سیاره "مشتری" و ستاره "قلب العقرب" معرفی کرد و گفت: لحظاتی قبل از طلوع خورشید در ساعت ۶:۵۱، این سه جرم آسمانی در حالت اجتماع قرار می‌گیرند.

مرادی توضیح داد: سیاره مشتری بزرگترین سیاره منظومه شمسی است که در فاصله بسیار زیادی از زمین قرار گرفته است، اما به دلیل بزرگی و انعکاس بالای نور خورشید همواره جزء اجرام درخشان در آسمان شب است. ستاره قلب العقرب نیز درخشان‌ترین ستاره صورj فلکی عقرب است. قلب العقرب یک ابرغول سرخ و یکی از درخشان‌ترین ستاره‌های آسمان است که در نیمه دوم سال در آسمان بامداد قابل مشاهده است.

او افزود: این ستاره قرمز رنگ در آسمان، یکی از ستاره‌هایی است که در دوران پیری به سر می‌برد. ستاره‌ها اندازه‌های مختلفی دارند و براساس اندازه عمر‌های مختلفی دارند. ستاره‌های قرمز رنگ در آسمان ستارگانی پیر و ستاره‌های سفید و آبی در مراحل جوانی هستند.

این پژوهشگر نجوم ادامه داد: ستارگان نیز مانند انسان‌ها دوره حیات دارند. آن‌ها متولد می‌شوند، دورانی را سپری و در نهایت می‌میرند. در ابتدا به صورت یک پیش ستاره در دل انبوهی از گاز و غبار به نام سحابی در فضا به وجود می‌آیند، زمانی که همجوشی هسته‌ای رخ می‌دهد، ستاره انرژی تابش می‌کند و متولد می‌شود. ستارگان پس از طی دورانی که میلیون‌ها سال طول می‌کشد، وارد فاز پیری شده، قرمز می‌شوند و در نهایت طی یک انفجار می‌میرند.

عضو کمیته علمی مرکز نجوم ادیب اصفهان دیگر رویداد نجومی برجسته دی ماه را بارش شهابی ربعی معرفی کرد و گفت: ۱۴ دی ماه اوج بارش شهابی ربعی است که در ساعت ۵ بامداد رخ می‌دهد. نرخ ساعتی سرسویی این بارش شهابی رد زمان اوج، در هر ساعت ۱۲۰ شهاب است.

مرادی در توضیح بارش‌های شهابی، گفت: این رویداد‌ها یک پیش‌آمد آسمانی در آسمان شب است که در هنگام عبور سیاره زمین در پیمودن مسیر مدار خود از میان توده‌ای از ذرات در فضا رخ می‌دهد. در جریان این رویداد تعداد زیادی شهاب در جوِ زمین می‌سوزند. هر بارش شهابی در ناحیه مشخصی از آسمان اتفاق می‌افتد و به این محل کانون بارش گفته می‌شود.

او تصریح کرد: ۱۵ دی ماه در ساعت ۶:۴۷ سحرگاه، هلال آخر ماه ربیع الثانی سال ۱۴۴۰ هجری قمری با چشم مسلح امکان پذیر است. هلال اول هر ماه قمری پیش از غروب خورشید در غرب آسمان و هلال آخر، پیش از طلوع خورشید در سمت شرق قابل رویت است.

این پژوهشگر نجوم با بیان اینکه دی ماه امسال شاهد رویت یک خورشید گرفتی جزئی در آسمان هستیم، اظهار کرد: ۱۶ دی خورشید گرفتگی جزئی رخ می‌دهد که در آن، ۷۱.۵ درصد خورشید می‌گیرد، این رویداد در ایران قابل مشاهده نیست، بلکه نواحی در شرق آسیا و آلاسکا قادر به رویت این پدیده نجومی هستند.

مرادی گفت: ۲۷ دی، مقارنه "ماه" و ستاره "دبران" با فاصله ۱.۳ درجه در ساعت ۲۲:۱۰ رخ می‌دهد. ستاره دبران درخشان‌ترین ستاره صورت فلکی گاو در اصل یک غول سرخ است و در قدیم به عنوان چشم سرخ گاو خشمگین این صورت فلکی پنداشته می‌شد. ستاره سَدویس که در اوستا از آن نام برده شده را با دبران یکی دانسته‌اند.