روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

جای پای محکم ایران در هند؛

«ظریف» به دنبال شریک

کد خبر : 9225
۱۳۹۷/۱۰/۱۸ - ۱۵:۰۷
سفرهای دیپلماتیک میان مقامات سیاسی دو کشور ایران و هند در حالی از ابتدای سال درجریان بوده است که ایران برای گذر بهتر و راحت تر از بندهای تحریم آمریکا، به هند نیاز مبرمی دارد. هند یکی از اصلی ترین مشتریان نفتی ایران است و حجم مبادلات دو کشور امسال به مرز 9/12 میلیون دلار رسیده است. ایران نیز یکی از مشتریان استراتژیک این کشور محسوب می شود واردات مقادیر قابل توجهی برنج از هند، چند سالی می شود که جزو سیاست های اصلی وارداتی ایران به شمار می رود.
گستردگی روابط میان دو کشور و رایزنی های گسترده ایران و هند موجب شد تا این کشور جزو معافیت های آمریکا در لیست تحریم ها قرار گیرد، اگر چه طی  ماه های اخیر واردات نفت هند از ایران به صفر رسیده؛ اما این کشور اعلام کرده است که از ماه جاری دوباره نسبت به خرید و واردات نفت از ایران اقدام خواهد کرد.
چرا مبادلات اقتصادی ایران و هند به هم وابسته است؟
هند، تلاش دارد تا ده سال آینده در میان لیست ابر قدرت های اقتصادی در دنیا قرار گیرد. این کشور برای باقی ماندن در کورس قدرت گیری نیاز به انرژی دارد و بهترین و ارزان ترین آن را می تواند از ایران تهیه کند. همچنین این کشور چالش های زیادی با برخی از همسایگان خود از جمله پاکستان و کشمیر دارد.
با توجه به گره خوردن کریدورهای ارتباطی این کشور با همسایگانش ایران می تواند مناسب ترین راه برای وسعت صادرات هند باشد؛ هر چند هند با بازگشت تحریم ها نتوانست رویای اقتصادی خود مبنی بر ایجاد بندری مدرن و توسعه یافته در چابهار به منظور ایجاد پایگاه اقتصادی را محقق سازد؛ اما هنوز امیدوار به یافتن راهی برای استفاد از قابلیت های ایران برای رسیدن به توسعه اقتصادی خود است. ایران و هند تا دست یافتن به حجم 25 میلیون دلاری مبادلات تجاری فاصله زیادی دارند؛ اما تلاش ها برای نزدیکی دو جانبه ادامه دارد.
ظریف در هند به دنبال چیست؟
تکیه بر همسایگان و کشورهای منطقه ای برای کاستن از اثرات تحریم آمریکا اصلی ترین دستور کاری است که در دستگاه دیپلماسی کشورمان پیگیری می شود. بر خلاف دولت احمدی نژاد که مراوده با آفریقا و آمریکای جنوبی را برای دور زدن تحریم ها انتخاب کرد. ظریف و تیم دیپلماتیک روحانی می کوشد منافذ موجود در میان همسایگان را باز نگه دارد.
 پس از سفر چندی قبل روحانی به ترکیه که گفته شد حاصل آن امضای تفاهم نامه های گسترده اقتصادی و تجاری بود، حالا ظریف بار دیگر راهی هند شده تا شاید بتواند این مشتری قدیمی را در مدار تجارت با ایران نگه دارد. وزیر خارجه که این بار در سالروز تولدش به این کشور سفر کرده است تلاش می کند تا راهی برای تولد دوباره دوستی ایران و هند بیابد .ظریف در ابتدای ورود به هند با گلایه از بد عهدی اروپایی ها مدعی شد ایران منتظر اروپا نمی ماند و به دنبال یافتن دوستانی در شرق است. وی گفت« ما به همکاری با اروپا درباره سازوکار ویژه مالی (SPV) ادامه می دهیم؛ اما منتظر اروپا نمی مانیم و با شرکای سنتی خود برای تامین منافع مردم ایران رایزنی می کنیم». ایران تلاش دارد تا یک کانال مطمئن مالی و بانکی با هند نیز راه اندازی کندکه به نظر می رسد در این سفر به این مهم دست یافته است.
 وزیر حمل و نقل هند پس از دیدار با ظریف اعلام کرد مجوز تاسیس بانک ایرانی را در این کشور صادر کرده است. وی افزود:« دولت هند به بانک ایرانی مجوز داده است تا طی سه ماه شعبه‌ای در بمبئی تاسیس کند و از این طریق  تبادلات مالی ایران و هند راحت تر انجام شود».
هند چه انتظاری از ایران دارد؟
انرژی، یکی از اصلی ترین  انتظارات مورد نیاز هند است. همچنین چشم هند به دنبال سرمایه گذاری و بهره برداری از صنایع پتروشیمی و گازی ایران است. به نظر می رسد ایران نیز از این تمایل استقبال می کند. وزیر امور خارجه همچنین در پاسخ به سوالی درباره درخواست هند برای خرید گاز ارزان تر جهت راه اندازی صنایع در چابهار تاکید کرد: ما برای گفت و گو با هند آمادگی داریم تا آنها بتوانند سرمایه گذاری در این منطقه را از جمله در حوزه پتروشیمی آغاز کنند.
ظریف خاطرنشان کرد: ما همیشه آماده گفت و گو با هند در این حوزه هستیم و از پیشنهادهای این کشور استقبال می کنیم. وی در پاسخ به سوال دیگری درمورد مذاکرات با هند یادآور شد: من نمی توانم مقابل رسانه ها مذاکره کنم ولی ما آمادگی مذاکره را داریم.
هند تاکنون با تقویت روابط دوجانبه، همکاری با ایران در بندر چابهار را مدیریت کرده است. در عین حال، در تلاش برای دستیابی به یک فهم مشترک با ایران و افغانستان جهت دسترسی به یک مسیر جایگزین به آسیای مرکزی از طریق چابهار نیز بوده است. برای هند بسیار مهم است که راه نفوذ پاکستان به چابهار را ببندد به همین دلیل نمی تواند به خواسته های اقتصادی ایران بی اعتنا باشد . سال گذشته هند برای توسعه بندر چابهار ایران متعهد به سرمایه گذاری 500 میلیون دلاری شد و اکنون این روند رو به گسترش است. با وجود اینکه هند بندر چابهار را به عنوان یک رقیب با بندر گوادر پاکستان در خصوص امنیت انرژی و دریایی محسوب می کند اما نزدیکی ایران و هند موجب شده تا حضور هندی ها در این منطقه همواره بدون مشکل باشد.
ایران و هند در روزهای پیش رو، سختی هایی برای نزدیکی و مبادلات بیشتر اقتصادی با یکدیگر خواهند داشت؛ اما با توجه به نیازهای دو جانبه هر دو کشور به نظر نمی رسد به رغم میل و فشار آمریکا، هند به زودی قادر باشد تا از ایران روی بگرداند.
 
نویسنده : علیرضا کریمیان