روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

کانال ویژه مالی ثبت شد؛

«SPV » فعلا فقط غذا و دارو

کد خبر : 9512
۱۳۹۷/۱۱/۱۲ - ۱۵:۴۸
کانال مالی ویژه ایران و اتحادیه اروپایی بالاخره پس از ماه‌ها کش و قوس به تصویب رسید و در مسیر اجرایی شدن قرار گرفت. اروپایی‌ها پس از آنکه نتوانستند دوشنبه گذشته در بروکسل به توافقی جامعه بر سر این کانال مالی دست یابند، پنجشنبه آن را به صورت رسمی ثبت کردند.
علاوه بر رسانه های اروپایی سفیر ایران در لندن نیز در توییتی اعلام کرد این کانال توسط آلمان، فرانسه و انگلیس رسما به ثبت رسیده و مرکز اصلی آن در پاریس خواهد بود. علاوه بر اینکه هر سه کشور سهامدار این کانال مالی خواهند بود، آلمانی ها ریاست آن را بر عهده دارند و بریتانیا رییس هیئت نظارت در آن خواهد بود. پر فیشر، از مدیران برجسته بانکی آلمانی این سیستم مالی جدید را ریاست می کند. این شغلی حساس است که فیشر آن را بر عهده گرفته است. او که مدیریت «کامرز بانک» آلمان را بر عهده داشته ۶۹ سال سن دارد و باید سریعا ریاست این سیستم مالی جدید را برای تسهیل مبادلات تجاری با ایران برعهده گیرد.
گام نخست، تجارت کالاهای انسانی
پایگاه آلمانی NDR در مورد ثبت رسمی این کانال نوشت، این ابزار به بانک‌ها امکان می‌دهد که به رغم تحریم‌های آمریکا با ایران همکاری داشته باشند؛اما به زعم اروپایی‌ها چنین اقدامی چندان آسان نخواهد بود.  اتحادیه اروپا ایجاد این کانال را به منزله پیامی برای تهران و واشنگتن تلقی می‌کند. به نوشته NDR این ساز و کار در گام نخست تجارت کالاهای انسانی (مواد غذایی و دارو) را تحت پوشش قرار می‌دهد؛ اما به مرور دامنه پوشش آن گسترش می‌یابد.
کانال ویژه مالی چه کاری انجام می دهد؟
سیستم  Instex ، یک نوع سازو کار مبادله ای است که در آن حساب های شرکت های ایرانی و اروپایی با یکدیگر تسویه می شود. به عنوان مثال پولی که ایران در ازای صادرات نفت به اروپا باید دریافت کند،  می تواند مستقیما به سمت شرکت‌های اروپایی جریان یابد که تولیدات خود را به ایران می فروشند. روز دوشنبه وزرای امور خارجه آلمان، فرانسه و انگلیس در بروکسل درباره آخرین جزئیات این ساز و کار مالی توافق کردند. معاون سیاسی وزیر خارجه ایران درباره طرح اتحادیه اروپا برای تبادلات مالی با کشورمان گفت: اینکه دقیقا این سازوکار چگونه کار خواهد کرد در جلسات کارشناسی که ما با طرف‌های اروپایی خواهیم داشت، بررسی می شود و بانک مرکزی ما با این مکانیزم باید وارد گفت‌وگو شود و شکل انجام کار را مشخص کند. عباس عراقچی اظهار کرد: این یک سازوکار ویژه مالی است که اروپایی‌ها چندین ماه به دنبال ایجاد آن بودند و هدف ساز وکار این است تا مجموعه دریافت‌ها و پرداخت‌های ایران با اروپا، صادرات و واردات ما و همه اینها وارد این سازوکار مالی بشود و از طریق این سازوکار تبادلات دو طرف صورت بگیرد. وی افزود: همچنین قرار است تا سازوکار مشابهی هم به این منظور در ایران تشکیل شود تا بتوانند تبادلات ریالی را برای طرف‌های ایرانی ساماندهی کند. این در حقیقت سیستمی است تا شرکت‌هایی که مایل باشند با ایران کار تجاری انجام دهند، تبادلات مالی خود را از طریق این سازوکار صورت دهند.
حمایت اروپا به همین جا ختم می شود؟
اروپا، تلاش می کند تا با راه اندازی این کانال مالی به نوعی ایران را برای پایبندی به برجام آماده کند. این مسئله از آن رو برای اروپاییان حیاتی است که نابودی برجام بیشتر از هر زمانی استقلال سیاسی این اتحادیه را با بحران روبه رو خواهد ساخت. رویترز در گزارشی مدعی شده است که اتحادیه اروپا مدت‌هاست برای آماده‌سازی این سازوکار تلاش می‌کند. راب مالی، رییس پیشین بخش خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا و عضو اندیشکده گروه بین‌المللی بحران معتقد است که تاثیر اقتصادی این کانال کم خواهد بود؛ اما این امیدواری وجود دارد که به لحاظ سیاسی ایران را به ماندن در توافق هسته‌ای ترغیب کند. بر اساس توافق پیش‌رو، در واقع شرکت‌های اروپایی مجاز هستند همه کالاهایی را که در لیست تحریم‌ها قرار ندارند، به ایران صادر کنند؛ اما مسئله این است که تقریبا همه بانک‌ها در اروپا حاضر به پرداخت و مبادلات پولی برای این گونه تجارت‌ها با ایران نیستند. آن‌ها نگرانند که در این صورت با تحریم‌های آمریکا مواجه شوند. هر چند انتقادهای جدی نسبت به کانال مبادلات بشر دوستانه در این کانال مالی وارد است؛ اما برخی از کارشناسان سیاسی معتقدند راه اندازی این کانال با محوریت مسائل بشردوستانه و در صورتی که موفق عمل کند می تواند به شرکت‌های اروپایی برای ورود به این ساز و کار و همکاری با ایران اطمینان خاطر بدهد.  البته کارشناسان بین المللی به اینکه این کانال بتواند نیازهای ایران را جواب بدهد، خوش بین نیستند. برای نمونه «ریچارد نفیو» عضو تیم هسته ای آمریکا و طراح آمریکایی تحریم‌های ایران نیز از اینکه این کانال بتواند نیازهای ایران را مرتفع کند، ابراز تردید کرده بود: «اگر [کانال] تنها محدود به تجارت های بشردوستانه باشد، بله من فکر می کنم این کانال موثر و کارآمد باشد». شکستن مرزها در زمینه تجارت های بشردوستانه به خودی خود مفید است و شدیدا نیاز به وجود یک سرویس مالی در این زمینه حس می شود. به نظر نمی رسد اتحادیه اروپا به راحتی بتواند از زیر فشار تحریم‌های آمریکا خارج شود. حال باید دید آیا برای اولین بار اروپا می تواند ساز و کاری واقعا مستقل از ساختارهای اقتصاد آمریکا را به اجرا درآورد  یا کانال ویژه مالی تنها راهی برای سرگرم کردن ایران و معطل نگه داشتن کشورمان برای سخت تر شدن تحریم ها خواهد بود.
 
نویسنده : علیرضا کریمیان