روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

تلاش دیر هنگام برای ساماندهی کشت برنج در اصفهان آغاز شده است؛

راه های نرفته

کد خبر : 9630
۱۳۹۷/۱۱/۲۳ - ۱۶:۱۱
کشت برنج به عنوان محصولی سنتی در برخی از نقاط استان اصفهان امسال هم به رغم خشکسالی ها و کم آبی انجام شد؛ هر چند جهاد کشاورزی در تابستان اعلام کرد که نمی توان جلوی کشاورزانی که در زمین هایشان چاه دارند را گرفت و منع قانونی دراین زمینه وجود ندارد؛ اما با بالا گرفتن مناقشه آبی طی ماه های اخیر و اتفاقاتی که بر سر بودجه رخ داد همین کشت برنج چماقی شد که نمایندگان با نشان دادن فیلم کشت و آبیاری برنج در برخی از نقاط اصفهان بر سر مردم و کشاورزان چشم انتظار کوبیدند.
 این جنجال در روزهای اخیر موجب شد تا نمایندگان و مسئولان استانی تازه به فکر ممنوع کردن کشت برنج در کشور به جز مناطق شمالی بیفتند؛ هر چند برای عملی کردن  این تدبیر  کمی دیر شده است؛ اما می تواند زمینه ای برای جایگزین کردن روش های مدرن تر و کمتر آب بر در کشاورزی به خصوص در اصفهان باشد.یکی از این راه ها ایده استفاده از آبیاری قطره ای در کشت برنج است. بر اساس اعلام عضوهیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، طرح استفاده از آبیاری قطره‌ای برای کشت برنج در استان اصفهان در دست بررسی است و اگر با اجرای آزمایشی این طرح نتایج و داده‌های مناسبی حاصل شد، این کشت در اصفهان بومی سازی شده و توسعه می یابد. این خبر بهانه‌ای شد تا به بررسی برخی از  نوین ترین روش های کشاورزی در دنیا و حتی ایران بپردازیم که توانسته است تحولی عظیم در تولیدات کشاورزی به جای بگذارد.
 کشت برنج به روش قطره ای امکان دارد؟
برنج، یکی از آب برترین محصولاتی است که در کشاورزی تولید می شود؛ اما به دلیل پر مصرف بودن نمی توان از تولید آن صرفه نظر کرد. در سال های اخیر با رشد خشکسالی برخی از محققان توانستند با روش های کم آب تری به کشت این محصول بپردازند. اگر چه در استان هایی مانند گلستان و خوزستان چند سالی است که روش‌های نوین برای کشت برنج آغاز شده است؛ اما در اصفهان به  رغم خشکسالی های هشدار دهنده به تازگی طرح هایی برای اصلاح روش های کشت در دستور کار گرفته شده است. در باغملک خوزستان، کشاورزان امسال موفق به پیاده سازی روش خشکه کاری برنج شدند. در این روش،  آبیاری از طریق نوارهای آبیاری به فاصله ای 60 سانتی‌متر انجام گرفته است. در روش کشت سنتی حدود 35 تا 50 هزار متر مکعب آب مصرف می‌شود؛ اما در این روش میزان آب مصرف شده در هر هکتار حدود هفت هزار و 500 متر مکعب است که حداقل یک پنجم روش سنتی است.
هلند؛ سرزمین کشاورزی جادویی
هلند یکی از شگفت انگیزترین سرزمین ها در مورد پیشرفت های نوین در کشاورزی است. کشوری کوچک که رتبه‌ دوم صادرات محصولات کشاورزی و عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ سیب زمینی در جهان را در اختیار دارد.  هلندی‌ها به کمک فناوری‌های مختلفی همچون نورافشانی مصنوعی و راهکارهای آبکشتی و هواکشتی توانسته‌اند برخی از محصولات که با اقلیم و خاک هلند سازگاری ندارند را هم به شکل انبوه تولید کنند. هلندی‌ها توانسته‌اند مصرف آب را برای محصولات کلیدی تا ۹۰ درصد کاهش دهند. پیشرفت های این کشور در زمینه کشاورزی هر چند مورد توجه ایران بود و تلاش شد تا سطح همکاری‌ها در این زمینه ارتقا یابد؛ اما همچنان تفکرات سطحی نگر موجب شد تا با وجود  انعقاد اسناد همکاری میان ایران و هلند در سال ۱۳۹۴ و حضور هلندی ها در اصفهان دانش آنها تنها در زمینه تجهیز چند گلخانه پرورش گل خلاصه شود و عملا تکنولوژی های ضروری‌تری چون صرفه جویی در آب و تولید محصولات استراتژیک تر در دستور کار قرار نگیرد.
کشت گیاهان کم آب در آمریکا
آمریکا در برخی از مناطق با خطرات کم آبی و خشکسالی مواجه است. به همین دلیل از یک دهه قبل جایگزین کردن کشت گیاهان کم آب‌بر و جایگزینی آنها با برخی از کشت ها مانند گندم و برنج آغاز شده است. آمریکا سال‌هاست به کشت گیاهان کم آبی مانند کینوا در زمین های مواجه با خشکسالی اقدام کرده است و این موجب شده تا برخی از مواد غذایی جدید و پرطرفدار مانند گیاه استویا و ارزن دم روباهی وارد بازار این کشور شود.
کشت هیدروپونیک؛ دریچه ای نو به سوی کشاورزی بدون آب
استفاده از روش های نوین مانند کشاورزی هیدروپونیک می تواند تا 99 درصد در مصرف آب صرفه جویی داشته باشد. تجربه ای که ژاپن به وسیله آن توانسته بخش کشاورزی خود را بدون آب گسترش دهد. این روش کشت در مناطق کویری ایران بسیار به‌صرفه خواهد بود. هر چند به اذعان برخی از کارشناسان این روش اگر کنترل نشده باشد خود می‌تواند آلودگی آب‌ها را به همراه بیاورد. با این حال صددرصد کشت‌های گلخانه‌ای هلند کشت هیدروپونیک است، اسپانیا هم در کنار دریا و در منطقه گرم، تولید هیدروپونیکی انجام می‌دهد و همین امر صرفه‌جویی خوبی در منابع آبی بخش کشاورزی این کشورها را به دنبال داشته است.
فناوری های دیجیتال و شبکه بلاکچین غذایی در چین
یکی از عمده معضلات محصولات کشاورزی در ایران، نوسانات قیمتی یکباره آن است که به دلیل وضع قوانین مقطعی و نبود تجمیع در میزان تولید و فروش و صادرات ایجاد شده است. نمونه آن را می‌توان در نوسانات شدید قیمت گوجه فرنگی به علت صادرات بی رویه در اواخر تابستان امسال مشاهده کرد. در گذشته کشور چین نیز با این مشکل روبه رو بود؛ اما به کمک فناوری های دیجیتال تلاش گسترده ای در جهت مکانیزه کردن روش های نظارتی صورت گرفت. مصرف کنندگان در چین به تولید کنندگان غذا و محصولات کشاورزی در داخل اعتماد ندارند. رسوایی های غذایی فراوان در گذشته باعث از بین رفتن اعتماد مصرف کنندگان شده است. IBM، Walmart و JD خرده فروش چینی با دانشگاه Tsinghua گردهم آمدند و از تشکیل یک اتحادیه زنجیره بلوکی ( بلاک چین) ایمنی غذایی برای بهبود ایمنی غذایی در چین خبر دادند. فناوری دفتر کل توزیع شده می‌تواند منشأ محصولات غذایی را به جای چند هفته ظرف چند ثانیه ردیابی و مبارزه با فساد را تسهیل کند.
 
نویسنده : مرضیه محب رسول