روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

زاینده رود

به بهانه حضور ژاپنی ها در نهادهای اجتماعی و فرهنگی ایران؛

ژاپن در ایران به دنبال چیست؟

کد خبر : 9915
۱۳۹۷/۱۲/۱۵ - ۱۰:۴۰
روابط میان ایران و ژاپن قدمتی طولانی دارد؛ از همان زمان که ژاپن به عنوان یک بازنده وارد چرخه بازتولید نهادهای سیاسی و اقتصادی شد تا بعدها که رشد و توسعه برق آسای این کشور بسیاری از ایرانیان را به سودای پولدار شدن به این کشور کشاند و البته هنوز هم به رغم تمام محدودیت های اقتصادی که آمریکا برای ایران ایجاد کرده، ژاپن به خاطر ساختارهای اقتصادی وابسته به نفت همچنان یکی از گزینه های معافیت دار، در ارتباط با ایران باقی ماند.
 برخلاف روابط نسبتا پایدار این دو کشور طی سال‌های اخیر اما افکار عمومی در این کشور چندان موافق سیاست های ایران نیستند. بر اساس نظرسنجی سرویس جهانی بی بی سی در سال 2012، تنها چهار درصد مردم ژاپن تاثیر ایران در کشورشان را مثبت می بینند و پنجاه و دو درصد دید منفی به این مسئله دارند. نظرسنجی سال 2012 نشان می دهد که تنها پانزده درصد از مردم ژاپن به ایران به دید مثبت نگاه می کنند و 76 درصد نظر منفی دارند. 94 درصد ژاپنی ها با دستیابی ایرانی به سلاح هسته ای مخالف هستند و 61 درصد از آن ها با تحریم این کشور موافقند. این نظرسنجی ادامه می دهد که 40 درصد از مردم ژاپن از حمله نظامی به ایران برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته ای حمایت می کنند.
فراز و فرودهای یک رابطه چهل ساله
ژاپن، همواره به عنوان یکی از گزینه های اصلی تامین نیاز بازارهای مواد اولیه و فناوری در ایران بوده است. روابط بازرگانی بین دو کشور به خصوص از هنگام نخستین مرحله افزایش قیمت نفت خام در سال ۱۹۷۳، بیشتر شد. به عنوان مثال در سال ۱۹۶۷، حجم روابط تجاری دو کشور فقط ۸/۶۰۵ میلیون دلار بود که ۷۷ میلیون دلار آن مربوط به صادرات ژاپن به ایران و ۸/۵۲۸ میلیون دلار آن به واردات از ایران اختصاص داشت.در سال ۱۹۷۷، ژاپن کالاهایی به ارزش ۹۳/۱ میلیارد دلار به ایران صادر کرد و متقابلا ۲۴/۴ میلیارد دلار از ایران واردات داشت که بدین ترتیب، حجم روابط تجاری در مقایسه با سال ۱۹۶۷، یعنی حدودا ده سال قبل از آن، ۱۰ برابر افزایش یافت. حجم مبادلات تجاری بین دو کشور، در سال ۲۰۰۶ به مرز ۳/۱۲ میلیارد دلار رسید. صادرات ژاپن به ایران در سال ۲۰۱۷ میلادی 5/98میلیارد ین بوده و در مجموع شامل 5/35 درصد تجهیزات حمل و نقل، 4/20 درصد ماشین آلات و 4/11درصد فولاد و اقلام فلزی بوده است. به  رغم وابستگی های اقتصادی  در عرصه های سیاسی، ژاپنی ها تا کنونی تمایلی به بیشتر کردن روابط و همکاری ها نشان نداده اند. تابستان امسال از سوی منابع ژاپنی اعلام شد که سفر «شینزوآبه» به تهران به دلیل تحریم ها لغو شده است. هر چند طرف های ایرانی همواره سعی در نزدیکی به این کشور داشته اند و طی روزهای اخیر برخی از بلند مرتبه ترین سران سیاسی و اقتصادی با سفر به این کشور به دنبال ایجاد راهکارهای جدیدی در افق روابط دو کشور داشته اند. لاریجانی، رییس مجلس و همتی، رییس کل بانک مرکزی مقاماتی هستند که اخیرا به ژاپن سفر کرده اند.
ژاپن در حال ایجاد نفوذ نرم در ایران
ژاپنی ها در حال گسترش نفوذ فرهنگی خود در ایران هستند، این را می تواند از افزایش تردد و سفر فرهنگیان و دانشگاهیان این کشور به ایران فهمید. چندی پیش اعلام شد که دولت ژاپن به دو خیریه ایرانی که در زمینه کودکان آسیب دیده و زنان سرپرست خانوار فعالیت می کنند کمک بلاعوض کرده است. همچنین رییس بنیاد صلح «ساساکاوا»کشور ژاپن این روزها در ایران به سر می برد و خبر انعقاد تفاهم نامه در زمینه سرمایه گذاری این بنیاد برای کارآفرینی زنان و نیز برخی از برنامه‌ های پزشکی در دانشگاه های کشور مخابره می شود.
به نظر می رسد ژاپن تلاش می کند تا در سایه ایجاد روابط فرهنگی و حضور در ساختارهای اجتماعی ایران هم افکار عمومی را نسبت به حضور بیشتر در ایران آماده کند و هم هزینه های خروج از ایران به عنوان یکی از اصلی ترین منابع تامین نفت و انرژی را بلا ببرد تا از این طریق بتواند با مزاحمت کمتری با ایران رابطه اقتصادی داشته باشد.
 
نویسنده : علیرضا کریمیان